Belastingvlucht nog niet gestuit

De Europese lidstaten werden het gisteren eens over de belasting op spaartegoeden. Maar nieuwe problemen liggen op de loer.

Het einde van de belastingvlucht is weer een stapje dichterbij gekomen. De Europese ministers van Financiën bereikten gisteren betrekkelijk onverwachts een akkoord over de belasting op buitenlandse spaartegoeden. Volgens sommigen een doorbraak, die het begin is van gelijkwaardige informatie-uitwisseling tussen de lidstaten over spaartegoeden. Euro-commissaris Bolkestein (Interne Markt) sprak van ,,een wind of change die door de financiële centra waait''. Sceptici zien echter binnen twee jaar nieuwe problemen opdoemen.

De kern van het verdrag betreft de vaststelling van een aantal tarieven. Allereerst is overeengekomen dat landen die belasting innen over spaartegoeden van buitenlandse spaarders, daarvan een kwart zelf mogen houden. De rest moet worden doorgesluisd naar de landen van herkomst van de spaarders. Aanvankelijk wilde de Franse voorzitter dat 90 procent van de opbrengst teruggesluisd zou worden, maar daarmee gingen de Luxemburgers niet akkoord.

Daarnaast is overeenstemming bereikt over het tarief waartegen de spaargelden belast gaan worden. Gedurende de overgangsperiode, die van 2003 tot 2010 loopt, zullen twee tarieven gehanteerd worden. De eerste drie jaren worden de tegoeden tegen 15 procent belast, de laatste vier jaar tegen twintig procent. De Fransen wilden aanvankelijk 25 procent gedurende de volledige zeven jaar. Overigens zullen alleen Luxemburg, België en Oostenrijk bronbelasting heffen, de overige lidstaten wisselen informatie uit over de spaartegoeden, die in het thuisland van de spaarder belast gaan worden.

Naast het vaststellen van de tarieven bereikten de EU-ministers ook overeenstemming over de zogenoemde eerbiedigende werking. Obligatieleningen (eurobonds) die voor 1 maart 2001 zijn afgesloten, vallen niet onder de nieuwe tarieven vanaf 2003, alles wat daarna wordt afgesloten wel. Analisten verwachten grote drukte op de markt voor eurobonds de komende drie maanden.

De hele discussie, die al zo'n zeven jaar sleept, lijkt hiermee voorlopig vlot getrokken. Het onderwerp hoeft niet meer terug te komen op de toch al overvolle agenda van de top in Nice, die 6 december begint. Maar niet alle problemen zijn opgelost.

Deel van een eerder gesloten akkoord behelst namelijk ook de onderhandelingen met de zogenoemde derde landen. Luxemburg heeft zijn uiteindelijke goedkeuring eind 2002 afhankelijk gemaakt van de bereidwillighied van onder meer de VS, Zwitserland en enkele kleinere belastingparadijzen om gelijksoortige maatregelen te nemen voor het belasten van buitenlandse spaartegoeden. Dat lijkt onwaarschijnlijk. Het is daarom niet uitgesloten dat halverwege 2002 de hele belastingdiscussie opnieuw ter tafel komt. De Luxemburgse minister van Schatkist Frieden liet gistermiddag ondubbelzinnig weten dat Luxemburg eind 2002 alsnog het hele belastingpakket zal opblazen als de derde landen niet ook hun bankgeheimen eraan geven. ,,En ik wens de Zweden en Belgen (voorzitters in respectievelijk het eerste en tweede halfjaar 2001, red.) alle succes bij hun onderhandelingen.''

Een uiteindelijk akkoord wordt nog bemoeilijkt door het feit dat het onderwerp spaartegoeden niet op zichzelf staat. De discussie over de schadelijke belastingmaatregelen is namelijk ook in het fiscale totaalpakket opgenomen. Nederland staat sinds eind 1999 bovenaan op een zwarte lijst met schadelijke maatregelen en heeft er alle baat bij dat dit dossier zo veel mogelijk buiten schot blijft. Staatssecretaris Bos (Financiën) kondigde niet voor niets vorige week aan de Nederlandse internationale belastingpraktijk voortaan te koppelen aan de internationaal geaccepteerde OESO-richtlijn. Gisteren werd het weer even spannend voor Nederland omdat de Luxemburgers dreigden de schadelijke belastingen alsnog ter tafel te brengen, als wisselgeld voor een goedkeuring van het spaartegoedendebat. Een meerderheid van de Raad ging hier echter niet mee akkoord, zodat Nederland weer even opgelucht adem kan halen.