WEER EEN ZWARTE DAG VOOR FORTUNA

Na dertien wedstrijden staat Fortuna Sittard met vier punten stijf onderaan in de eredivisie. ,,Natuurlijk knaagt dit aan me, maar meer dan ons stinkende best kunnen we niet doen'', zegt de debuterend hoofdtrainer Henk Duut.

Fortuna Sittard zit in een diepe crisis. Moedeloos schudde de 36-jarige trainer Henk Duut in Doetinchem zaterdagavond na het laatste fluitsignaal van scheidsrechter Hugo Luijten zijn hoofd. Duut had gehoopt tegen het eveneens zwalkende De Graafschap zijn eerste overwinning als hoofdtrainer in het betaalde voetbal te halen. Het werd een kansloze 5-1 nederlaag. Vandaag bespreken bestuur, spelers en trainers de nabije toekomst van de nummer achttien van de eredivisie.

Het beetje hoop dat Fortuna-trainer Duut in de aanloop naar het duel tegen De Graafschap had gehad, was na anderhalf uur vervlogen. Duut na afloop op het veld: ,,We hadden de afgelopen weken na de gelijke spelen tegen RKC en AZ het idee dat het lek boven was. Ik hoopte dat het beter zou gaan. Ik ging naar De Graafschap om het tij te keren. Deze nederlaag komt hard aan. Een mokerslag. Een zwarte dag voor Fortuna.''

Ook bij de spelers was de ontgoocheling groot. Doelman Ruud Hesp, die dit seizoen overkwam van Barcelona: ,,Veel spelers moeten maar eens in de spiegel kijken en zich afvragen of ze er alles aan doen. Je mag toch minimaal inzet verwachten. Dit is onbegrijpelijk.'' Spits Ronald Hamming, die terugkomt van een blessure en pas in de tweede helft inviel: ,,Dit is een grote klap. Ik had niet verwacht dat we er zo dramatisch voor zouden komen te staan.''

Met vier punten uit dertien wedstrijden is duidelijk dat de uitverkoop die de club uit Sittard de afgelopen jaren hield niet ongestraft is gebleven. Bij de Limburgse formatie vertrokken de laatste drie jaar onder anderen Patrick Paauwe (Feyenoord), Kevin Hofland, Jürgen Dirkx, Wilfred Bouma, Mark van Bommel (allen PSV), Fernando Ricksen (via AZ naar Glasgow Rangers) en Regillio Simons (NAC). Bovendien ging de succesvolle coach Bert van Marwijk dit seizoen naar Feyenoord.

De bloeiperiode van Fortuna Sittard, opgericht in 1968 na een fusie tussen Fortuna '54 en Sittardia, is voorbij. Met Van Marwijk haalde Fortuna in 1999 de bekerfinale en eindigde de ploeg in 1998 als zevende in de rangschikking. Het deed een beetje denken aan de beginjaren van het betaalde voetbal toen het Geleense Fortuna '54 met spelers als Cor van der Hart, Jan Notermans en Frans de Munck furore maakte en in 1957 de beker won. De huidige situatie kan beter worden vergeleken met die van Sittardia, dat net als de ploeg van Duut vaak in de onderste regionen te vinden was.

Oud-international Notermans, nu adviseur van Fortuna, zag de moeilijkheden al aankomen. Notermans: ,,Het elftal ontbeert kwaliteit. Weinig scorend vermogen en een gebrek aan karaktervoetballers. Van Marwijk was een goede trainer. Hij was een sterke analyticus en kon goed met spelers omgaan. Als zo'n trainer weggaat, is dat altijd jammer voor een vereniging. Fortuna moet elk jaar de beste spelers verkopen, dat is moeilijk op te vangen.''

In plaats van te investeren in nieuwe spelers moest de club grote delen van de transfersommen gebruiken om de exploitatietekorten uit het verleden weg te werken; een deel werd in de jeugdopleiding gestort. Met wat overbleef werden de keepers Marc Zegers (Excelsior) en Hesp gehaald. Verder kwamen jeugdige spelers als Pascal Averdijk (FC Groningen), Marcel Akerboom (Ajax 2), David Klimek (jeugdopleiding Schalke'04), Jochem van der Hoeven (Vitesse) en de Belgen Jo Geerinckx (Verbroedering Geel) en Stijn Haeldermans (Lommel) naar Sittard. De begroting van Fortuna, dat vorig jaar een nieuw stadion betrok, bedraagt niet meer dan een bescheiden dertien miljoen gulden.

Voor de aanvang van dit seizoen liet Fortuna-voorzitter Jules Coenen aan de verbijsterde trainer Duut weten dat de ploeg zich moest gaan richten op de tiende plaats. Na ruim een derde van de competitie moet Duut vrezen voor zijn baan en mag Fortuna al blij zijn als het zich aan het einde van de rit weet te plaatsen voor de nacompetitie. Zaterdag bleek dat de ploeg in elke linie kwaliteit tekortkomt om zelfs een middelmatig elftal als De Graafschap bij te kunnen benen.

Na een desastreuze competitiestart met een uitnederlaag tegen Ajax (5-0) en thuisnederlagen tegen Heerenveen (2-0), PSV (3-0) en Vitesse (4-1), behaalde Fortuna pas in de vijfde wedstrijd bij NEC (1-1) zijn eerste punt. De spelersgroep verloor het zelfvertrouwen en het publiek keerde zich tegen het elftal. De nederlaag tegen directe concurrent RBC (3-1) kwam vervolgens hard aan, net als die van afgelopen zaterdag tegen De Graafschap. Zo'n vijftig meegereisde supporters schreeuwden in Doetinchem om het vertrek van Duut.

Volgens vice-aanvoerder Jan van Halst lagen de nederlagen niet aan de trainer. Van Halst: ,,Als je een paar keer verliest, ontstaat er al snel geschreeuw om het vertrek van de trainer. Maar dat is de weg van de minste weerstand. Tussen spelers en trainer zit het wel goed. We hebben gewoon twee tot drie nieuwe spelers nodig.''

Een paar weken geleden kwam de bij Ajax op een zijspoor geraakte verdediger naar Limburg om de noodlijdende club te helpen. Van Halst zag aanvankelijk wel mogelijkheden met de ploeg. ,,Misschien kan ik de ploeg op het goede spoor zetten. Kan ik de boel een beetje gek maken'', zei hij een paar dagen voor zijn debuut tegen RBC.

Na een paar wedstrijden wist Van Halst wel beter. ,,Ik heb me toch een beetje vergist. Ik moet gewoon constateren dat we een tekort aan kwaliteit hebben. Maar spijt van mijn overstap heb ik niet. Dat zou ook heel slap zijn'', zei de verdediger, die zaterdagavond tot zijn opluchting direct naar zijn huis in Twente mocht en zodoende de busreis naar Sittard niet mee hoefde mee te maken.

De leiding van Fortuna weet ook dat de ploeg, die slechts zeven keer doel trof, de afgelopen maanden tevergeefs wachtte op de komst van een scorende aanvaller. Maar Jacques Opgenoord, manager van Fortuna Sittard, wilde vooral geen overhaaste dingen doen. ,,Als we versterkingen halen, doen we dat alleen als het zin heeft. We geven niet toe aan de druk om nieuwe spelers te halen. Het is voor een club als Fortuna moeilijk om eredivisiewaardige spelers te kopen. Die jongens willen allemaal een salaris van vijf ton verdienen.''

Voor de wedstrijd tegen De Graafschap had trainer Duut volgens Opgenoord nog voldoende krediet. ,,De mindere prestaties zijn niet prettig. Continu wordt me gevraagd wat er nu met de trainer moet gebeuren. Wij blijven heel nuchter. Een trainer wordt afgerekend op de punten die hij haalt. Haalt hij er te weinig, dan komt hij in een lastige situatie terecht. Henk Duut heeft krediet, temeer omdat het elftal een spits nodig heeft.''

Na het echec tegen De Graafschap zei Opgenoord: ,,We zullen nu een analyse moeten maken. Na het weekeinde zullen we bij elkaar gaan zitten. We moeten bekijken of er nog wel voldoende vertrouwen is tussen de trainer en de spelers.''

Trainer Duut wilde zaterdag zelf niets van een vroegtijdig vertrek weten. ,,Dit is geen scenario waar ik op voorhand rekening mee had gehouden. Maar we hebben al vanaf het begin met blessures en tegenslagen te maken gehad. Natuurlijk knaagt dit aan me, maar meer dan ons stinkende best kunnen we niet doen. Maar ik ben geen opgever. Dat was ik niet als speler, dat ben ik niet als trainer en dat ben ik niet als mens.''