Pronk kan er nog van genieten

Jan Pronk was zeer teleurgesteld over het mislukken van de VN-klimaatconferentie in Den Haag. Hem wachten nu weer de Haagse sores.

Op zaterdagmiddag om vijf over twee bereikte de veelbewogen loopbaan van Jan Pronk een nieuw gedenkwaardig moment. Als voorzitter van de VN-klimaatconferentie moest hij de congresgangers in een plenaire vergadering melden dat al hun inspanningen van de voorgaande twee weken op een mislukking waren uitgelopen.

Met gevoel voor dramatiek besloot hij dit in te leiden met de Engelse vertaling van een gedicht van Gerrit Komrij, getiteld `Vergeefs'.

Hij dwaalde in een labyrint

Op zoek naar goud en zilvermunt

Hij heeft een leven lang gezucht

En was weer bij zijn uitgangspunt.

Nog gekweld door een verstuikte pols, als gevolg van een valpartij tijdens een nachtelijk ritje met een door de Haagse burgemeester Deetman geschonken autoped, sloeg Pronk zich vervolgens met het grootst mogelijke elan door deze sessie heen. Ondanks ettelijke geheel of vrijwel slapeloze nachten en de ene slopende onderhandelingsronde na de andere, bleef de Nederlandse minister van Milieubeheer grossieren in kwinkslagen alsof hij net was opgestaan na een goede nachtrust. Intussen leidde hij met vaste hand de vergadering van 180, deels lodderig uit hun ogen kijkende afgevaardigden.

Het was duidelijk: in weerwil van de omstandigheden genoot hij er met volle teugen van nog éénmaal op het internationale toneel te kunnen schitteren. Dezelfde Pronk die zich nog maar een maand geleden de begeerde positie van Hoge Commissaris van de Vluchtelingen van de VN zag ontglippen, werd ondanks het gebrek aan succes overladen met complimenten.

,,Mr. President, dear Jan Pronk'', zette de Noorse minister Siri Bjerke deze reeks in. ,,Je hebt het geweldig gedaan.'' Bijna tot tranen geroerd sprak de Franse minister Dominique Voynet even later: ,,Thank you, Jan.'' Waarna een Indiase afgevaardigde een duit in het zakje deed met de mededeling dat hij veel had opgestoken van ,,uw alerte reacties en de scherpte van uw intellect''. Ook van de Amerikaanse delegatie waren er complimenten.

Maar Pronk, voor wie inhoud uiteindelijk altijd belangrijker is dan vorm, stak niet onder stoelen of banken dat hij hevig teleurgesteld was over de ontknoping van de conferentie. Hij had er vooraf op gehamerd dat het zijn ambitie was om in Den Haag tot een systeem van regels en instrumenten te komen waarmee de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen ook daadwerkelijk kon worden teruggebracht.

,,Op zeker ogenblik dacht ik vanmorgen: wat is het doel hiervan'', bekende Pronk zaterdagavond op een persconferentie, terugblikkend op het moment dat de onderhandelingen spaak liepen. ,,Ik heb hier immers veel energie ingestoken. Maar ik ben tegelijk ook een professional en ik geloof in een zaak als deze. En ik geloof in de mogelijkheid dat politici het kunnen.''

Volgens Pronk was de conferentie uiteindelijk niet mislukt door een gebrek aan wil van de deelnemers om tot een akkoord te komen, maar door een soort onvermogen om spijkers met koppen te slaan. Dat laatste had naar zijn zeggen te maken met de logge manier waarop VN-conferenties plegen te verlopen. ,,Veel mensen denken dat ze aan het onderhandelen zijn wanneer ze eenvoudigweg een formele verklaring blijven herhalen'', klaagde Pronk. ,,We moeten de kunst van het onderhandelen in VN-verband beter onder de knie zien te krijgen.''

Vandaag wachten Pronk weer Nederlandse proporties en Nederlandse problemen, bijvoorbeeld de afronding van de Vijfde Nota. ,,De Vijfde Nota'', schertste Pronk zaterdagavond. ,,Wat is dat?''