Opkoper Begemann houdt zelf definitief uitverkoop

Industriële participatiemaatschappij Begemann heft zichzelf op. In de oude industrie is geen stuiver te verdienen, de aansluiting met de nieuwe economie mislukte.

Wat is er mis met Begemann, een financier met een slinkend aantal participaties in hoofdzakelijk industriële bedrijven?

Begemann kondigde afgelopen vrijdag de opheffingsuitverkoop aan. De participaties in andere bedrijven worden te gelde gemaakt en de opbrengst uitgekeerd aan de aandeelhouders.

De aankondiging had het verwachte effect. Begemann, ooit kampioen in het opkopen van verzwakte bedrijven, ziet de aasgieren nu de beurskoers omhoog bieden. Het is opeens drukker dan ooit, nu het bord `opheffingsuitverkoop' aan de gevel hangt. Tegen het middaguur was de koers 8,50 euro, 28 procent hoger. De koers van pc-verkoper Tulip, waarvan Begemann meer dan de helft van de aandelen bezit, daalde even met 20 procent uit vrees dat er een smak aandelen op de markt komt en de reddende engel zijn biezen pakt. Rap herstel volgde.

Eigenlijk was de fut er zeven jaar geleden al uit. Begemann was een ster van de jaren tachtig. De mediagenieke Joep van den Nieuwenhuyzen smeedde een zieltogend machinefabriekje om tot een beurstopper, die door aan- en verkoop van bedrijven steeds grotere winsten maakte. Hij stond bekend als bedrijvendokter, maar was een handelaar. Toen het vertrouwen van zijn financiers wegviel en Begemann geen nieuwe handelswaar kon kopen, veroorzaakte het vliegwiel van handelswinsten geen koersexplosie, maar een implosie.

Van den Nieuwenhuyzen heeft zijn reputatie onder beleggers persoonlijk onherstelbaar ondermijnd. Hij had er geen probleem mee om in 1991 de koers van automatiseringsbedrijf HCS met grote aandelenverkopen in elkaar te laten storten, net nadat hij zich gecommitteerd had aan een kapitaalinjectie. En als bestuursvoorzitter en grootaandeelhouder van Begemann bleek hij zelf als een soort koersstabilisator een interne markt in de aandelen van zijn bedrijf te onderhouden.

Van handel met voorkennis in HCS werd Van den Nieuwenhuyzen vrijgesproken. De leiding van Begemann en zijn aandelenbelang van 46 procent deed hij daarop over aan zijn broer Jeroen en A. Deleye.

Begemanns manco was het gebrek aan winstpotentie van zijn participaties in de industrie en het onvermogen om bij de lage beurskoersen nieuw kapitaal aan te trekken. Vorig jaar was het verlies bijna 40 miljoen gulden. Begemann kon de geur van creatief boekhouden niet afschudden en bleef zaken doen met zijn eigen topmanagers. Zoals in september, toen de grootste industriële participatie (VCST) werd verkocht.

Bij gebrek aan nieuwe financiering houdt Begemann al jaren in stilte uitverkoop. De participatie in Tulip moest de financier de 21ste eeuw in helpen. Twee weken geleden kondigde Tulip een groter dan verwacht verlies aan.

Na de industriële iconen (Fokker, DAF) verdwijnen ook de industriële dromers.