Dickens zonder bezieling

Zo'n ondertitel klinkt intrigerend: ,,de musical waarbij het publiek de afloop bepaalt!'' De basis is een Unvollendete van Charles Dickens; toen hij stierf, was zijn roman The mystery of Edwin Drood nog niet af. Rupert Holmes gebruikte dat gegeven in 1985 voor een musical die halverwege de tweede helft ophoudt – want verder kwam Dickens niet. Het publiek mag dan stemmen wie de dader is. En daarvan heeft Bruun Kuijt nu zijn kerstproductie van dit jaar gemaakt, in de succestraditie van voorstellingen als Scrooge en David Copperfield.

Holmes gaf de intrige een nieuw kader: The mystery of Edwin Drood wordt gespeeld door een reizend troepje toneelspelers. De baas van het spul is tevens de ceremoniemeester, die zijn spelers stuk voor stuk presenteert en ons tevens als explicateur langs de scènes loodst. Bovendien neemt hij zelf de rol van burgemeester op zich, want één van zijn acteurs is vanavond onbekwaam. Nico de Vries speelt die buikige spullenbaas met feestelijk élan. Hij leidt ook de uitverkiezing. Eerst wordt er een geheimzinnige detective geïdentificeerd aan de hand van het applaus, daarna wordt door handopsteken bepaald wie de moord op Edwin Drood heeft gepleegd en tenslotte dient er nog, omdat het spektakel toch een happy end moet hebben, een liefdespaar te worden gevormd voor een smeltend duet. Holmes heeft een constructie ontworpen waarin elke uitkomst past, zo lang alle acteurs erop zijn voorbereid de sleutelscène te spelen. Maar het zou me, gezien de manier waarop elk van hen zich manifesteert, niet verbazen als het publiek vaak voor dezelfde(n) kiest.

Zo zou Het mysterie van Charles Dickens, met Holmes' hupse deuntjes en Kuijts slapstick-achtige regievondsten, volop vrolijk vertier moeten bieden. Ook het vijftienkoppige ensemble straalt dat voornemen uit, met Wil van der Meer als broeierige graaf Dracula, Frits Lambrechts als hunkerende dominee, Wivineke van Groningen en Han Oldigs als raadselachtige indo's uit Ceylon, Ellen Pieters als jongensachtige held, Laus Steenbeeke als lepe gluipkop, Marlies Helder als koddige hoerenmadam, Etienne van Geel als de kleine acteur die zo graag een grotere rol zou spelen.

En toch leek de voorstelling zaterdagavond niet echt tot leven te komen. Het kost me moeite daarvoor een verklaring te vinden. Misschien had het te maken met de zangstemmen die te weinig van de vindingrijke vertaling verstaanbaar konden maken. Misschien heeft het verfijnde salonstrijkje iets te weinig schwung voor het pittige ritme van sommige nummers. Misschien ligt het ook aan een overdaad aan scènes die niet allemaal even noodzakelijk zijn. Maar het kan zijn dat de sfeer van ouderwets variété nog wordt versterkt naarmate de donkere dagen voor Kerstmis naderbij komen. Er is meer dan genoeg aanleiding om daarop te hopen.

Voorstelling: Het mysterie van Charles Dickens, van Rupert Holmes, door Vette Gans/Kik Productions. Muziek o.l.v. Bas Odijk. Decor: Geert Gratama en Rogier Willems. Vertaling: Petra van der Eerden en Bruun Kuijt. Regie: Bruun Kuijt. Gezien: 25/11 in de Stadsschouwburg, IJmuiden. Tournee t/m 7/1. Inl. (030) 2313416.