Transavia lokt budgetvlieger

De Europese prijsvechters bestrijden elkaar met bodemtarieven, maar slechts enkele maatschappijen overleven. ,,Transavia stapt te laat in.''

Vakantiegangers die deze week plannen hadden om het druilerige weer te ontvluchten moeten blij verrast zijn geweest. Easyjet kwam deze week met nieuwe vluchten vanaf Schiphol naar onder meer Nice voor 63 gulden. Transavia kondigde aan zich deels om te vormen tot een vliegbedrijf met lage tarieven en biedt tickets vanaf 85 gulden aan naar Barcelona, en vanaf 63 gulden naar Nice.

De KLM-dochter (80 procent) voegt zich met Basiq Air in het rijtje Europese prijsvechters zoals Easyjet, Ryanair, KLM-dochter Buzz, BA-dochter Go en Virgin Express, die reizigers tegen bodemtarieven zonder franje (geen gratis dekentje, kussen, krantje, snack of koffie) op korte Europese vluchten van A naar B vervoeren, dus zonder tussenstop.

Het door het Amerikaanse Southwest Airlines uitgevonden concept werd door het Ierse Ryanair eind jaren tachtig in Europa geïntroduceerd. Easyjet van de Griekse ondernemer Haji-Ioannou maakte er vanuit Londen en sinds kort vanaf het Europese vasteland een massaproduct van. De Amerikaanse zakenbank Salomon Smith Barney verwacht dat het aantal Europese budget-passagiers in 2002 zal zijn verdubbeld naar 22 miljoen. Toch maken voorlopig alleen het Ierse Ryanair en Easyjet winst. Go staat inmiddels te koop.

Transavia-directeur Peter Legro zegt zich goed te hebben georïenteerd over de nieuwste activiteit van zijn bedrijf, maar volgens de Amsterdamse luchtvaartadviseur Alexander Terkuile is de chartermaatschappij te laat. Ook Legro gaf begin deze week aan dat de metamorfose een defensieve stap is geweest: dat klanten en concurrenten nu eenmaal hebben bepaald dat zonbestemmingen simpeler en goedkoper gevlogen moeten en kunnen worden. ,,Als Transavia echt wakker was geweest was het zes jaar geleden al in deze markt gestapt. Dan was het nu misschien leidend geweest'', zegt Terkuile.

Maar er zijn meer zaken waardoor Transavia grote moeite zal hebben het op te nemen tegen andere prijsvechters. Southwest, Easyjet en Ryanair hanteren bijvoorbeeld een eenduidend product en verkopen hun tickets actief via internet waardoor bijvoorbeeld de commissies voor de reisagenten komen te vervallen. Reisorganisaties strijken al gauw 7 tot 10 procent op. Ook zijn de meeste lagekostenmaatschappijen in tegenstelling tot hun gevestigde grote concurrenten niet gebonden aan een ingewikkeld en duur routesysteem waardoor ze af zijn van de hoge kosten die het landen op de grote luchthavens met zich meebrengt. En ze vliegen consequent met hetzelfde soort toestel met minimale overheadkosten.

,,Iedereen kan voor lage prijzen vliegen'', zegt een woordvoerder van Easyjet, ,,maar daarmee ben je nog geen lage-kosten maatschappij.'' Transavia wil een goedkope arm aan een bestaande onderneming breien door op vluchten een stewardess minder mee te laten vliegen, is de kritiek van betrokkenen. Basiq Air is geen apart bedrijf, maar een extra service van Transavia. De kostenstructuur blijft grotendeels hetzelfde. ,,Dat probleem lost Transavia niet op door bijvoorbeeld met drie in plaats van vier stewardessen te vliegen'', meent de Easyjet-zegsman. Transavia vliegt nu doordeweeks voor bijna 1700 gulden naar Nice, tegen de eerdergenoemde 63 gulden van Basiq Air. ,,Dat kunnen ze nooit lang volhouden.'' De marges van goedkope vliegbedrijven zijn bovendien lager dan die van de reguliere vliegmaatschappijen.

Andere maatschappijen gingen Transavia voor. Virgin Express van de Britse avonturier-zakenman Richard Branson deed wat Transavia nu wil doen. Hij richtte een goedkope vluchtencarrier op en nam in de structuur een aantal dure elementen van de al bestaande organisatie mee. Branson liet zich niet voor niets ontvallen dat Virgin Express één van de duurste vergissingen is die hij ooit heeft gemaakt.

Volgens Terkuile redden Buzz (van KLM) en Go (van British Airways) het om diezelfde reden ook niet. De piloten vliegen bij Buzz bijvoorbeeld onder dezelfde CAO als de vliegers van KLM UK. ,,Er is weinig verbeeldingskracht voor nodig om uit te rekenen wat dat kost. Ik denk ook niet dat de piloten van Transavia op goedkope vluchten voor een lager salaris willen vliegen.''

De consument lijkt de grote winnaar in deze prijzenoorlog, maar het geluk is slechts voor enkele reizigers weggelegd. De allersnelste vijf à zes eerste boekers betalen bij Transavia de prijzen waar de maatschappij nu mee adverteert. Naarmate later wordt geboekt, stijgt het bedrag. Ook de concurrenten hanteren dat systeem. Voor het duurste ticket naar Barcelona vraagt Basiq Air zo'n 800 gulden.