`Strategie Israël:laat gewone Palestijnen bloeden'

Israëlische blokkades zetten de Gaza-strook economisch onder druk. Eerst aten we diepvriesvlees, nu eten we helemaal geen vlees meer, zeggen Palestijnen.

Palestijnen in Gaza, die dachten dat hun leefomstandigheden met de al twee maanden durende afgrendeling van hun strook land niet slechter konden, wachtte deze week een noviteit. Na een aanslag op een Israëlische schoolbus vol kolonisten maandag hakte het Israëlische leger de Gazastrook in drieën. Meer dan dertig procent is in handen van joodse kolonisten, en vanuit de militaire posten die deze nederzettingen beschermen, kan het Israëlische leger ieder moment de belangrijkste toevoerwegen blokkeren.

In Zuid-Gaza wonende studenten aan de islamitische universiteit moesten deze week tot hun schrik en die van hun ouders overnachten in provisorische slaapzalen. Schoolkinderen en ambtenaren kwamen vaak niet thuis. In paniek belden Palestijnen heen en weer; met de vele aanslagen en bombardementen raken de Palestijnen direct in paniek wanneer dezer dagen iemand niet op tijd thuis komt. ,,Aangezien de meesten van ons nog nooit Gaza hebben mogen verlaten, noemen we de strook altijd de gevangenis'', schampert hoofdredacteur Ghazi Hamed van de moslim-fundamentalistische krant Al-Risala. ,,Nu lijkt het erop of de Israëli's de gevangenis ook nog gaan opdelen in cellen.''

De blokkades in de Gaza-strook, die gisteren tijdelijk weer werden opgeheven, verergeren de snel verslechterende economische situatie in de Palestijnse gebieden. Sinds deze werden afgesloten van de buitenwereld twee maanden geleden, hebben 180.000 mensen hun werk in Israël verloren. Gemiddeld zorgt elke Palestijnse kostwinner voor nog vier andere familieleden. De Palestijnse autoriteiten betrekken 63 procent van hun begroting van Israëlische heffingen op Palestijnse producten en arbeid. De betaling van deze fondsen wordt nu al een maand door Israël getraineerd waardoor ambtenarensalarissen slechts door Europese en Arabische hulp kunnen worden uitgekeerd. Alles bij elkaar stellen cijfers van de Verenigde Naties dat bij ongewijzigde omstandigheden op 1 december meer dan dertig procent van de Palestijnen (900.000 mensen) leven van minder dan twee dollar per dag. ,,De vraag hoe lang de Palestijnen dit volhouden, hangt af van financiële buffers'', zegt dr. Salem Ajluni. ,,Onze indruk is dat die niet groot zijn.''

,,We verkopen ons goud'', zegt Marwan, ,,en we bezuinigen.'' Marwan werkt `normaal' in Israël als bouwvakker, vier uur 's ochtends staat hij op, om acht uur 's avonds is hij thuis. De meeste klussen doet hij in Ashkelon, de plaats waaruit zijn grootouders in 1948 werden verjaagd. Marwans vrouw vertelt dat in het begin van de onlusten iedereen overstapte van vers vlees naar diepvriesvlees. ,,Nu eten we helemaal geen vlees meer.'' Alleen producten die voorheen naar Israël werden gëxporteerd, zoals tomaten, zijn nu goedkoper omdat exporteurs ze op de lokale markt dumpen.

De Palestijnen zuchten zwaar onder de Israëlische economische sancties. Ambtenaren bij de Palestijnse autoriteiten verschijnen niet op hun werk en de bouw ligt stil wegens gebrek aan cement uit Israël. Israël blokkeert ook de toevoer van gas voor huishoudens en ook de benzine is bijna op.

,,Het is de oude Arbeiderspartij-strategie'', zegt een Westerse diplomaat in Gaza. ,,De rechtse Likoed probeert altijd de bevolking te sparen terwijl ze de Palestijnse politici keihard aanpakken en vernederen. De Arbeiderspartij doet het andersom: zij proberen de bevolking los te weken van de politieke elite door de gewone Palestijnen te laten bloeden, terwijl hun leiders relatief ontzien worden.'' Wat voor effect de economische wurging van de Palestijnse gebieden zal hebben, is niet helder. Israël hoopt de moraal te breken, maar de atmosfeer in Gaza is eerder juist strijdvaardig.

,,Ze lijken er klaar voor'', zegt een Westerse ontwikkelingswerker in Gaza. ,,Ergens zijn de Palestijnen ook opgelucht dat er eindelijk een einde is gekomen aan de frustrerende periode van onderhandelingen die toch nooit iets opleverden. Deze mensen hebben de intifada doorstaan, dus ze zijn wel wat gewend. Ze vinden het jammer dat ze voor de komende maand van ramadan niet lekker zullen kunnen koken. Maar de algemene indruk is dat er geen alternatief is, dat Israël nooit van plan is geweest de Palestijnen een staat te geven en dat zij er dus voor zullen moeten vechten.''

DOSSIER MIDDEN-OOSTEN: www.nrc.nl