Een vrouw van staal waakt over Athene

Athene krijgt als olympische stad van 2004 het voordeel van de twijfel. Gisteren sprak het IOC zijn vertrouwen uit. Het nieuwe elan van de moderne Griekse godin van de schoonheid Gianna Angelopoulos heeft indruk gemaakt.

Het wordt stil in de lobby van Hotel Metropolitan wanneer Gianna Angelopoulos-Daskalaki binnentreedt. Iedereen kijkt op, iedereen houdt op met praten. Wie is dat? Ja, dat is nu Gianna, de moderne Griekse godin van de schoonheid. Haar bedwelmende aanwezigheid en haar stralende glimlach doen zelfs de onwrikbare leden van het Internationaal Olympisch Comité blozen. Gianna Angeloppoulos is vanuit haar residentie in Londen gekomen om met een doortastend charmeoffensief te voorkomen dat Athene de Spelen verliest.

Aanwezige vrouwen die deze opwinding niet willen aanvaarden, roepen dat niet alleen Gianna maar zeker ook premier Kostas Simitis verantwoordelijk is voor het nieuwe elan van de Griekse aspiraties. Uiteraard is de daadkracht van Simitis, die rebellerende kabinetsleden en luie medewerkers van het organisatiecomité op hun verantwoordelijkheid heeft gewezen, van groot belang geweest voor de heropstanding van het ATHOC, ofwel het comité Athens 2004. Maar sinds Gianna, de 45-jarige juriste, het ex-parlementslid en de voorzitter van het bid-committee dat in 1997 Athene sinds 1896 weer de Olympische Spelen bezorgde, is teruggekeerd als beelddrager van de organisatie, twijfelen weinigen nog aan de organisatie van de Spelen in 2004 in Athene.

Wanneer ik the queen of hearts haar hand mag schudden en spontaan een vraag stel, is ze afstandelijk maar doortastend: ,,Sinds ik in april door Simitis ben gevraagd de organisatie te leiden, voel ik me Griekser dan ooit.'' Gianna staat op scherp. Haar riposte mag dan schamel zijn, uit de woorden van de in Thessaloníki geboren Gianna Daskalaki, vrouw van scheepsmaganaat Theodore Angelopoulos en moeder van drie kinderen, spreekt overtuiging. ,,Een vrouw met haar op de tanden'', zegt een IOC-lid die haar net op diplomatieke wijze heeft begroet. ,,Een vrouw die Grieken naar haar hand kan zetten, moet wel een godin zijn.'' Waarschijnlijk gaat ze daarom door het leven als the iron lady.

Ook Jacques Rogge, beoogd opvolger van IOC-voorzitter Samaranch en voorzitter van de IOC-coördinatiecommissie voor Athene, lijkt ingenomen met de présence van Angelopoulos. Wanneer de Belgische arts drie dagen na het begin van de evaluatievergadering in Athene, gezeten naast de Griekse vrouw, verklaart dat hij vertrouwen heeft in Athene 2004, kan hij een verlegen blik niet onderdrukken. ,,Athene heeft veel tijd verloren in de voorbereidingen, geen dag, geen uur mag meer verloren gaan. Maar Athene heeft de laatste maanden enorme vorderingen gemaakt. We hebben het volste vertrouwen in de organisatie. De waarschuwing in april van Samaranch kwam op tijd. Athene gaat het halen, de Grieken moeten wel'', herhaalt hij later, terwijl op veilige afstand de stralende Gianna zich nog even laat bewonderen.

Kort daarvoor had mevrouw Angelopoulos tijdens de persconferentie Rogge nog doordringend aangekeken, luisterend naar zijn officiële verklaring, overtuigd van het succes van haar missie. ,,We zijn op de goede weg, maar de weg die we nog moet afleggen is als een marathon'', had ze eerder toegegeven. Het was het IOC ernst geweest, dat was haar wel duidelijk geworden. De verklaring van Rogge dat er nooit sprake is geweest van verplaatsing naar Sydney, Barcelona of Seoul, was de taal der diplomaten geweest. In de wandelgangen was immers al duidelijk geworden dat niemand op korte termijn de Spelen van Athene zou kunnen overnemen. Bovendien: deze afgang moest Samaranch die in juli afscheid neemt als IOC-voorzitter bespaard blijven, evenals de afgang van de Grieken en ook de IOC-leden die in 1997 voor Athene kozen.

Het charmeoffensief dat de Grieken mede door Angelopoulos hebben ingezet, is verpletterend. Er mag dan worden getwijfeld aan de mentaliteit van de Grieken om alles op tijd in gewenste staat klaar te krijgen, visites aan de net geopende nieuwe, prachtige, vol met Griekse symbolen en glanzend marmer betegelde metrolijn (naast de drie komen er nog drie), het nieuwe vliegveld (klaar in maart) ten oosten van Athene (zo groot, zo indrukwekkend, zo kien afgestemd op enorme mensenmassa's en na Londen Heathrow het grootste) en de al bijna gereed zijnde spoorlijnen en ringwegen (al even indrukwekkend), geven vertrouwen.

Toch: wie zich een weg moet banen door het verkeer in Athene, wordt sceptischer dan hij ooit al geweest is. Ongeveer 30 kilometer van het nieuwe vliegveld rijden, kost per auto ruim twee uur. Nog geen tien kilometer van het Olympisch Stadion, met een handvol olympische complexen en het olympisch dorp naar het centrum rijden, kost over een van de belangrijkste verkeersaders Kiffias Avenue ruim een uur. En zo zijn er meer problemen met het dichtge-slibde verkeer.

Hopelijk zijn de Atheners in augustus 2004 (13 augustus beginnen de Spelen) volgens de verwachting minimaal voor de helft met vakantie. Maar dan nog lijkt een metrolijn meer (hoe mooier en bezienswaardiger dan bijvoorbeeld Amsterdam) niet afdoende. Misschien moet de bestaande regeling om de eeuwige gifwolk boven de stad van uitlaatgassen te beperken – de ene dag auto's met een oneven de andere dag met een even nummerbord – worden aangescherpt. De organisatie zegt dat ook dit extra aandacht heeft gekregen. Een olympische straat bijvoorbeeld, die is verboden voor `normaal verkeer'.

Over de kwaliteit en de kwantiteit van de accommodaties is ook onzekerheid geweest. Maar binnen nog geen half jaar zijn er nu contracten met hotels geregeld, in de haven van Piraeus zijn zelfs hotelboten beschikbaar. Sportaccommodaties zijn er genoeg, vooral rondom het Olympisch Stadion, alleen zijn ze nog niet geschikt voor Spelen. Met het olympisch dorp is men nog niet begonnen. IOC-coördinator Rogge haastte zich te melden dat ook Sydney lang tevoren geen garantie kon bieden over dit soort voorzieningen. ,,Sydney had the best games ever en toch was het lang onrustig voordat Sydney zekerheid kon verschaffen. In veel opzichten was Sydney net zo ver als Athene nu.''

De voortdurende politieke kwesties in Griekenland baren Rogge geen zorgen. Ter vergelijking meldde hij dat hij tijdens de voorbereidingen op Sydney met liefst zeven verschillende verantwoordelijken (ministers en organisatieleiders) heeft moeten onderhandelen. ,,Dat is niet nieuw. Het is hier nu in goede handen. Maar de klok tikt en iedere Griek moet dat beseffen'', voegde Rogge er aan toe. ,,Sinds de premier alle verantwoording op zich heeft genomen en mevrouw Angelopoulos de organisatie leidt, heb ik zeer veel vertrouwen.''

Toch laat de IOC-commissie menigeen achter in twijfel. Alleen al de woorden `Athene heeft veel tijd verloren' roepen scepsis op. Dat Athene, wat betreft beleving, minder wordt dan Sydney staat vast. Vijftig procent minder, veroorloofde een IOC-lid zich te zeggen. Daar staat tegenover dat juist door de Spelen in Athene de sportbeleving weer tot normale proporties teruggebracht kan worden. Zoals Gianna Angelopoulos zei: ,,Olympische Spelen in Griekenland organiseren betekent vermenging van sport, cultuur en historie. Die waarde hoort bij de moderne sportbeleving.'' En wie zou haar, de schoonste dochter van het land waar de sport is uitgevonden, durven tegenspreken?

    • Guus van Holland