Een dramaserie in drie bedrijven

Volgende patient. Nadat vanaf maart achtereenvolgens de internet-sector en de telecombedrijven door de beursvloer zakten, was deze week de beurt aan de automatiseerders en computer-dienstverleners.

Getronics kelderde woensdag met 42 procent na een winstwaarschuwing, en de toon was vanaf toen gezet. CMG verloor sindsdien bijna een vijfde van zijn waarde, TAS moest een zevende terug, CAP Gemini hield de schade beperkt, maar is sinds maart wel in koers gehalveerd, en PinkRoccade raakte in anderhalve maand een derde van zijn beurswaarde kwijt.

Gisteren kreeg de sector de jongste klap na winstwaarschuwingen van het Franse Sagem en het Frans-Britse Sema. Sagem kelderde in Parijs met 35 procent, Sema zag in Londen en Parijs 44 procent van zijn beurswaarde op één dag verdwijnen. Branchegenoot Logica lijdt 6 procent mee.

Wat is het probleem? Allereerst dat ook deze fondsen eerder collectief de hemel in zijn gestuurd in de TMT-hype van begin dit jaar, en nu als laatste neerwaarts gaan. Maar er is meer aan de hand. Bij veel dienstverleners in de automatiseringssector komt de winst voor een belangrijk deel uit het stallen van medewerkers bij opdrachtgevers. Winst hangt direct samen met omzet. En dus is een winstwaarschuwing vrijwel het zelfde als een omzetwaarschuwing.

Dat duidt op een sterk tegenvallende vraag naar automatiseringsdiensten. Getronics maakte daar ook gewag van: veel klanten heroriënteren zich op hun internet-bestedingen, en stellen orders uit.

Het bedrijf gaat er van uit dat de vraag volgend jaar weer aantrekt, maar wie vertrouwt de prognoses nog van de goeroe's van de internetmarkt, zoals het Amerikaanse Forrester Research? Voorspellen is een vak, en het moet gebeuren. Maar de prognose van Forrester dat in 2004 er wereldwijd 6.789,8 miljard dollar in de webhandel zal omgaan (tegen 657,0 miljard dollar dit jaar), moet een enorme foutmarge hebben. Alleen al het voorspellen van de onderliggende wereldwijde economische groei vier jaar vooruit is al ondoenlijk, maar het is pas echt ongelofelijk om de webhandel wereldwijd tot op de 100 miljoen dollar nauwkeurig te durven voorzien. De beurskoers van Forrester daalde gisteren overigens naar 41 dollar, tegen een piek van 79 dollar in juni. VNU wordt wel genoemd als een mogelijke overnemer.

De toekomst nam deze week ook in een andere sector revanche. De baas van de i-mode activiteiten van het Japanse NTT Docomo, Keiichi Enoki, waarschuwde donderdag dat de derde-generatie mobiele telefonie, waarmee Japan ver voorligt op Europa, minder rendabel kan uitpakken dan waar Europese telecombedrijven nu van uitgaan. Zo voorziet hij dat de capaiciteit te gering zal zijn om video-transmissie op grote schaal toe te passen. Clipjes van tien tot 15 seconden, zo zei hij tegen de Financial Times, kunnen misschien nog wel. Maar het integraal binnenhalen van video en muziek kan misschien wel niet.

Daar staat de Europese telecom-industrie dan, met zo'n 100 miljard euro aan investeringen in alleen al UMTS-licenties, en nog eens zo'n bedrag aan noodzakelijke investeringen in het nieuwe netwerk. Het is een nieuwe tegenslag voor een sector die het toch al moeilijk had. Op maandag viel de emissie van KPN-aandelen al meteen door zijn introductiekoers van 17 euro, en leek hard op weg naar de 15 euro om de week toch nog net boven de 17 euro af te sluiten. Op dinsdag ging Telekom Austria naar de beurs voor een bodemprijs van 9 euro, om de week meer dan vijf procent lager te eindigen.

En Telefónica Móviles, de mobiele dochter van het Spaanse Telefónica, ging woensdag tegen een spotprijs van 11 euro naar de beurs, en sloot de week tenauwernood met winst af.

Het maakt beleggers niet happiger op nieuwe mobiele aanbiedingen. En die komen er juist volop. Alle Europese telecombedrijven hebben geld nodig om hun balans op orde te brengen na de record-uitgaven van dit jaar. En dus moet KPN Mobile nog naar de beurs, moet de mobiele dochter van British Telecom nog, brengt Deutsche Telekom dochter T-Mobile op de markt en heeft France Telecom dezelfde plannen voor dochter New Orange. Het beursklimaat zal aanzienlijk moeten herstellen om zo'n vloed aan aandelen aan te kunnen.

Opnieuw zijn de Spanjaarden de snelste geweest. Telefónica liet als eerste zijn internet-dochter Terra Networks vorig jaar naar de beurs gaan, noteert nu als eerste zijn mobiele dochter aan de beurs. En het had de eerste kunnen zijn die de pan-Europese integratie van voormalige staatsmaatschappijen doorvoerde, als het KPN begin mei had mogen overnemen. Dat lukte niet, en dat is jammer voor KPN-aandeelhouders. Zij verloren sindsdien 72 procent op hun aandelen. Telefónica verloor in die periode slechts 27 procent. Slechts twee Nederlanders zijn de dans ontsprongen. Joop van den Ende en John de Mol, sinds de verkoop van Endemol grootaandeelhouders van Telefónica, hebben dit jaar de minst slechte telecom-investering van Europa gedaan. Temidden van een klassiek industrieel drama dat zij zelf hadden kunnen verzinnen. Met Rudi Falkenhagen in de rol van KPN-topman Paul Smits.