Brussel wil mes zetten in `subsidielek' via Antillen

,,Wij hebben het bal geopend. We kijken nu hoe de mensen zich op de dansvloer gedragen.'' De Deense Eurocommissaris Poul Nielson (Ontwikkelingssamenwerking) praat geamuseerd over de boze Nederlandse reacties op zijn voorstellen om de steun van de Europese Unie voor Aruba en de Nederlandse Antillen fors terug te schroeven. ,,Niet te verteren'', heeft staatssecretaris Dick Benschop (Europese Zaken) de plannen van de Eurocommissaris genoemd.

Maar Nederland bevindt zich in een eenzame positie op de dansvloer. Het draait allemaal om een speciale EU-regeling voor de overzeese gebieden van Nederland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Denemarken. Die gebieden kunnen vrij van invoerrechten landbouwproducten naar de EU exporteren. Op Aruba en de Antillen besloten ondernemers rijst en suiker uit Suriname en Guyana in te voeren, deze een kleine behandeling te geven en vervolgens als Antilliaanse rijst en suiker vrij van rechten naar de EU te verkopen. ,,De rijst komt op de Antillen, de wind blaast er doorheen en het is gepelde Antilliaanse rijst geworden'', grapte een Nederlandse diplomaat.

Maar Europese producenten van rijst in Italië en Spanje en van bietsuiker in onder andere Nederland en Frankrijk vonden dit helemaal niet leuk. Volgens Eurocommissaris Nielson maken zakenlieden op de Antillen misbruik van een maas in de regelgeving. Hij wil dit maas dichten. De economie van de Aruba en de Antillen lijdt daar volgens hem niet onder. Alleen enkele zakenlieden die behendig van het maas in de regelgeving gebruik maken hebben er last van.

Volgend voorjaar moet de regeling worden herzien en dat is volgens Nielson een goede reden om de eisen zó te verscherpen, dat het voor een handelaar buitengewoon moeilijk zal worden om nog langer elders verbouwde rijst en suiker als Arubaans of Antilliaans vrij van rechten naar de EU te verkopen. Tot ergernis van Nederland wil hij vanaf volgend jaar niet alleen dit maas in de regelgeving dichten, maar bovendien de financiële steun van de EU aan Aruba en de Antillen fors terugschroeven.

Volgens de huidige EU-regeling krijgen Groot-Brittannië, Frankrijk, Denemarken en Nederland jaarlijks geld uit het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) waarmee zij hun overzeese gebieden kunnen steunen. Nederland ontvangt 35,5 miljoen euro per jaar voor Aruba en de Antillen. Nielson wil dat de EU de financiële steun voortaan rechtstreeks aan de overzeese gebieden verstrekt en dat deze middelen, net zoals bij ontwikkelingssamenwerking, aangewend worden voor armoedebestrijding. De steuncriteria die daarbij gelden zouden ertoe leiden dat Aruba, dat nu 8,9 miljoen uit het EOF ontvangt, helemaal niets meer krijgt, terwijl de Antillen van 26,6 miljoen euro per jaar terugvallen tot 8,3 miljoen euro per jaar.

Nederland bestrijdt Nielsons argumentatie, maar volgens diplomaten in Brussel is Nederland bereid tot een compromis waarin de steun geleidelijk wordt verminderd en een overgangsregeling de financiële pijn verzacht.