Ambtenaar die misstand rapporteert, beschermd

Ambtenaren bij het rijk die misstanden binnen hun organisatie aan de kaak willen stellen, genieten vanaf 1 januari 2001 bescherming. Zogenoemde klokkenluiders moeten hun klachten wel intern melden, waarna deze ook intern worden afgehandeld.

Het kabinet volgde gisteren een voorstel van minister De Vries (Binnenlandse Zaken) om klokkenluiders bescherming te verlenen. Het gaat hierbij om ernstige strafbare feiten, het misleiden van justitie of het in gevaar brengen van de volksgezondheid.

Wanneer de ambtenaren die de misstand aan de orde stelt, van mening is dat zijn klacht niet adequaat wordt behandeld, kan hij terecht bij een externe commissie. Kernpunt van de regeling is dat klokkenluiders die een misstand aan de orde stellen zich gedragen als een goed ambtenaar. ,,Zij mogen dus op geen enkele wijze nadeel ondervinden van hun actie'', aldus het ministerie van binnenlandse zaken in een toelichting.

Een procedure voor klokkenluiders past in het streven van de rijksoverheid om de integriteit van de rijksdienst te vergroten. Ambtenaren moeten interne misstanden kunnen melden zonder dat zij zich strafbaar opstellen.

Feitelijk moeten ambtenaren hun klacht melden bij hun directe baas of eventueel bij de vertrouwenspersoon binnen hun organisatie. Deze informeert vervolgens de secretaris-generaal van het betrokken departement. De ambtenaar krijgt binnen acht weken te horen wat er met zijn klacht is gebeurd. Wanneer de klager niet tijdig wordt geïnformeerd of ontevreden is met de uitkomst kan hij in beroep gaan bij een speciale commissie, de Commissie Integriteit Rijksoverheid. Deze commissie bestaat uit 3 externe deskundigen, die worden benoemd door de minister van Binnenlandse zaken.

Minister De Vries volstaat voorlopig met een regeling, later – waarschijnlijk medio 2002 – zal de bescherming voor klokkenluiders worden opgenomen in de Ambtenarenwet. De Vries bereikte hierover eerder al overeenstemming met de Ambtenarenbonden.