Vrije markt railtransport goederen

Het goederenvervoer per spoor in de Europese Unie wordt per 2003 geliberaliseerd. Vanaf dat jaar kunnen spoorwegbedrijven in elk land waarheen ze goederen willen vervoeren in aanmerking komen voor een licentie.

Het gaat in eerste instantie om het trans-Europese spoornetwerk van de belangrijkste grensoverschrijdende routes. In 2008 volgt de liberalisering van het hele spoorwegnetwerk voor goederenvervoer in de EU.

De EU-lidstaten en het Europees Parlement – dat medebeslissingsrecht heeft – hebben hierover gisteren in een zogenoemde `conciliatieprocedure' overeenstemming bereikt. Eurocommissaris Loyola de Palacio sprak van een ,,ware revolutie''. Volgens haar kan nu een eind worden gemaakt aan de neergang van het Europees goederenvervoer per spoor. Door het ontbreken van een markt met vrije concurrentie en door technische en logistieke hindernissen was het goederenvervoer per spoor in de EU afgenomen van 30 procent in 1970 tot 14 procent in 1997 van het totaal. Door hindernissen aan de grenzen bedraagt de gemiddelde snelheid van een treintransport slechts 16 kilometer per uur.

Eurocommissaris De Palacio hoopt dat het spoorvervoer weer een goed alternatief wordt voor het vrachtvervoer over de weg, met gunstige effecten voor verkeer en milieu. Zij sprak gisteren van een ,,revitalisering'' van het spoorvervoer in de EU. De Spaanse Eurocommissaris had in 1998 voorstellen gepresenteerd voor een richtlijn over liberalisering van het goederenvervoer per spoor. Na zeer moeizame onderhandelingen bereikten de Europese verkeersministers in december 1999 een akkoord. Door druk van het Europees Parlement is er een einddatum voor de liberalisering van het hele spoornet voor goederenvervoer: zeven jaar na inwerkingtreding van de richtlijn, dat wil zeggen in 2008. Frankrijk had zich hier lange tijd tegen verzet. In de richtlijn worden beheer van de spoorinfrastructuur en de exploitatie van het vervoer gescheiden. In elke lidstaat komt er een speciale toezichthouder.

Elke spoorwegvervoerder die over een licentie beschikt en die aan de veiligheidsvoorwaarden van de betreffende landen voldoet krijgt toegang tot het spoornet. De richtlijn bevat ook regels voor de tariefstelling en de veiligheid. De Palacio wil volgend jaar ook voorstellen doen voor liberalisering van het passagiersvervoer per spoor.