Voorbeeld Libanon

AF EN TOE IS ER een sprankje hoop dat Israël en de Palestijnen bereid zijn moeite te doen om zich los te rukken uit de cyclus van geweld en tegengeweld. Het besluit van de Israëlische regering van vannacht om geen vergeldingsaanvallen te lanceren voor de Palestijnse aanslag in de Israëlische stad Hadera van woensdag (twee doden, 55 gewonden) biedt zo'n lichtpuntje. De Israëlische publieke opinie eiste een harde reactie. Maar de regering-Barak zag in dat de raketaanvallen de Palestijnen niet dichterbij de onderhandelingstafel brachten, integendeel. Bovendien deden de aanvallen, ook al waren ze op lege gebouwen gericht, Israël zeer veel kwaad in de internationale publieke opinie. Ze leidden tot de terugroeping van de Egyptische ambassadeur in Tel Aviv, voor het eerst sinds 1982. Zeldzame Amerikaanse kritiek hielp Barak zonder twijfel tot zijn besluit te komen.

Palestijnse complotteurs, of het nu de fundamentalisten van Hamas zijn of de veiligheidsdiensten van Yasser Arafat zelf, hebben al enkele keren met kille precisie toegeslagen om te voorkomen dat de rede een kans kreeg. Een nieuwe aanslag zou het Barak zeer moeilijk maken opnieuw aan de stem van de straat weerstand te bieden.

Maar afgezien daarvan hindert ook het dagelijkse geweld, dat de laatste dagen door het grote geweld van de aanslagen werd overschaduwd, een terugkeer naar de onderhandelingstafel. Israël houdt vol dat het met grote terughoudendheid op de Palestijnse opstand reageert. Het is waar dat het militair superieure Israëlische leger nog zeer veel harder zou kunnen optreden en de Palestijnse opstand met grof geweld kan onderdrukken. Irak deed voor hoe dat moet met de Koerdische en de shi'itische opstand in 1991; Syrië in 1982 met de fundamentalistische moslimbroeders. In vergelijking dáármee is het Israëlische optreden inderdaad terughoudend.

MAAR DE DEMOCRATIE Israël kan de methoden van dictators als Saddam Hussein en wijlen Hafez al-Assad niet toepassen. Voor Israël gelden de maatstaven van de beschaafde wereld, en dan moet met andere ogen naar de 250 doden worden gekeken. Dan kunnen vraagtekens worden geplaatst bij die terughoudendheid. Waarom zijn er zoveel kinderen onder de doden? Israël zegt dat de Palestijnen hun kinderen willens en wetens laten stenen gooien naar Israëlische militairen, omdat dode kinderen het in de propaganda zo goed doen. Maar op zichzelf doet het er niet toe of ze worden gestuurd of niet. Het is onbegrijpelijk dat zoveel kinderen worden gedood als de Israëlische militairen alleen zouden schieten als ze in levensgevaar zijn.

Tegelijkertijd is er geen enkele reden om aan te nemen dat het leger op deze manier een eind kan maken aan de opstand. Voor elke gedode Palestijnse activist staan anderen klaar. In Libanon is het niet gelukt het fundamentalistische verzet te breken, de Palestijnen trekken daar lering uit. Geweld lost niets op, zeggen de Israëlische autoriteiten tegen de Palestijnen, en vervolgens gebruiken ze zelf geweld en zijn ze er opnieuw van overtuigd zo de overhand te krijgen. Zeker hun geweld loont niet.

Juist de dagelijkse begrafenissen van slachtoffers van het Israëlische geweld maken het onvoorstelbaar dat als de partijen weer gaan onderhandelen - en daarvoor is geen alternatief - Israël zal kunnen vasthouden aan soevereiniteit over de Haram al Sharif/Tempelberg of aan de joodse nederzettingen in Palestijns gebied. Misschien komt er zo nog iets goeds uit deze treurige episode. Want de Palestijnse staat die dan tot stand komt zal op steviger fundamenten zijn gebouwd dan het bouwsel dat deze zomer in Camp David leek te zullen verrijzen.