Uit het lood: Berichten uit de Branche

Van Krevelen stapt op bij Meulenhoff

Laurens van Krevelen heeft ontslag genomen als directeur van Meulenhoff en Co., de boekenafdeling van uitgeversconcern PCM. Hij is verontwaardigd over het besluit van de Raad van Bestuur van PCM om het uit vier directeuren en een staf bestaande Meulenhoff en Co. op te heffen en tegelijkertijd Van Krevelens mededirecteur Elmer Schouten te ontslaan.

Van Krevelen had een lange en grote staat van dienst bij Meulenhoff, waar hij in 1972 begon als hoofdredacteur van het literaire fonds. De laatste twintig jaar maakte hij deel uit van de directie, een periode waarin Meulenhoff uitgroeide tot de belangrijkste boekenuitgever van Nederland. Tot Meulenhoff en Co. behoren onder andere uitgeverij J.M. Meulenhoff, Prometheus/Bert Bakker, Het Spectrum, Bruna, Thieme en Meulenhoff Educatief. ,,Verbitterd ben ik niet', zegt Van Krevelen, ,,maar PCM heeft ons geen recht gedaan. Bovendien zijn bij de fusie met PCM afspraken gemaakt over de organisatie van het bedrijf. Daar wordt nu zonder enig overleg een streep door gehaald.' Van Krevelen zou volgend jaar met de vut zijn gegaan.

Ben Knapen, die in de Raad van Bestuur van PCM verantwoordelijk is voor de boekenuitgeverijen, wil het vertrek van Van Krevelen en Elmer Schouten alleen in het algemeen toelichten. De opheffing van Meulenhoff en Co. als holding voor alle PCM-boekenuitgeverijen is volgens hem nodig omdat de educatieve uitgeverijen in de holding te veel verschillen van de algemene uitgeverijen. Hoe de algemene uitgeverijen nu zullen worden bestuurd, is nog niet duidelijk.

Bij Meulenhoff en Co. zijn nu nog twee directeuren in dienst; M. Derks en M. Spijkers. Derks is ook directievoorzitter van Meulenhoff Educatief, Spijkers heeft al langer de algemene uitgeverijen onder zijn hoede.

Boek kunsthistoricus bekroond

De Nederlandse kunsthistoricus Frits Scholten, hoofd tentoonstellingen van het Rijksmuseum in Amsterdam, heeft de prestigieuze Mitchell Prize for the History of Art gewonnen voor Adriaen De Vries: 1556-1626. De in 1977 door de New-Yorkse zakenman en kunstverzamelaar Jan Mitchell ingestelde prijs werd eerder toegekend aan onder anderen Elizabeth McGrath en Charles Dempsey. Het boek van Scholten is volgens de jury de beste tentoonstellingscatalogus van het afgelopen jaar. Scholten heeft de prijs, tienduizend dollar, vorige week in Londen in ontvangst genomen. De expositie Adriaen de Vries. Keizerlijk beeldhouwer werd begin vorig jaar in het Rijksmuseum gehouden. Scholten denkt dat hij de prijs vooral te danken heeft aan het feit dat De Vries door de tentoonstelling een veel grotere bekendheid heeft gekregen. ,,Hij was tot dan toe voornamelijk onder echte kenners bekend.' Het bekroonde boek is verschenen bij uitgeverij Waanders en kost ƒ95,-.

Essayprijs wordt uitgebreid

Nederland heeft eindelijk een belangrijke literaire prijs voor essaybundels. De vorig jaar voor het eerst uitgereikte Jan Hanlo Essayprijs wordt uitgebreider van opzet. Vanaf 2001 zal de prijs eens in de twee jaar toegekend worden aan de beste essaybundel van de voorafgaande periode. De prijs in de oorspronkelijke opzet – voor het beste ongepubliceerde essay – blijft daarnaast bestaan.

De winnaar van de vernieuwde essayprijs krijgt in september 2001 vijftienduizend gulden. Dat geld is ter beschikking gesteld door de auteursrechtenorganisatie Lira, die vindt dat het essay nog altijd niet de aandacht krijgt die het verdient.

De Jan Hanlo Essayprijs werd vorig jaar opgericht door Barbara Hanlo, achternicht van Jan Hanlo en Hanlo's biograaf Hans Renders en gefinancierd met geld uit de nalantenschap van de dichter. De eerste Essayprijs werd vorig jaar toegekend aan de filosofe Joke Hermsen voor het essay Unheimlich mooi: over (ge)welddadige kunst (Armando, Dumas en Heidegger).

Marek van der Jagt naar uitgever Grunberg

Ook Oostenrijkers kunnen binnenkort De geschiedenis van mijn kaalheid lezen. Het boek, door uitgeverij De Geus gepresenteerd als het debuut van de Nederlands-Oostenrijkse schrijver Marek van der Jagt, is voor `een bedrag van vijf cijfers' verkocht aan de Zwitserse uitgeverij Diogenes, die een editie voor het hele Duitse taalgebied zal verzorgen.

De overeenkomst met Diogenes, waar ook de boeken van Arnon Grunberg worden uitgegeven, is gesloten door het Amerikaanse agentschap Wylie Agency. Dat was tot voor kort ook de agent van Grunberg. Algemeen wordt aangenomen dat Marek van der Jagt een pseudoniem is van Grunberg, hoewel de laatste dat blijft ontkennen.

De geschiedenis van mijn kaalheid werd vorige maand bekroond met de Anton Wachterprijs voor het beste debuut van de laatste twee jaar, maar auteur en uitgever weigerden de prijs in ontvangst te nemen, naar eigen zeggen uit angst voor juridische acties van de Vestdijkcommissie, die de uitreiking organiseert. Het boek is inmiddels aan zijn vierde druk toe.

Overigens publiceert de VPRO-gids deze week een interview met Marek van der Jagt, geschreven door zijn vermoedelijke schepper, Arnon Grunberg. In het stuk komt het na een zoektocht tot een gesprek in een Weens reuzenrad. Daar zegt Van der Jagt onder meer dat hij een handel heeft in haar: hij trekt door Oost-Europa en biedt mensen aan hun haar af te knippen en dat vervolgens aan pruikenmakers te verkopen. De twijfel aan zijn bestaan noemt hij `een hardnekkige aanval van provincialisme'. Op de vraag of De geschiedenis van mijn kaalheid autobiografisch is, antwoordt hij: ,,Mijn leven is niet autobiografisch, hoe kan mijn boek het zijn?'

Meulenhoff

In de rubriek `Uit Het Lood' staan, in het bericht over de veranderingen bij Meulenhoff & Co, de boekendivisie van het PCM-concern, twee onjuistheden (Boeken, 24.11.2000).

Ten onrechte wordt gesteld dat directielid Spijkers `al langer de algemene uitgeverijen onder zijn hoede' had. Aangezien bij Meulenhoff & Co zogenaamd `collegiaal bestuur' van toepassing was, droeg de directie als geheel de verantwoordelijkheid voor alle werkmaatschappijen, waaronder de algemene uitgeverijen.

Voorts heeft directielid Ria Derks in augustus jongstleden haar neventaak van voorzitter van de educatieve uitgeverijen overgedragen aan de nieuwe directievoorzitter van Thieme Meulenhoff.

Laurens van Krevelen (oud-directeur Meulenhoff & Co), Amsterdam