Weer stapt Duitse minister op

Binnen een week moet de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder een nieuw verlies incasseren. Nauwelijks is verkeersminister Reinhard Klimmt opgestapt omdat hij in een voetbalschandaal verwikkeld was, of vandaag werd bekend dat Schröders `cultuurpaus' staatsminister Michael Naumann er de brui aan geeft.

Naumann, oud-journalist en uitgever, verlaat het rood-groene kabinet voor een functie bij Die Zeit in Hamburg. Uitgever Holtzbrinck zoekt versterking voor het liberale weekblad omdat de oplage keldert. Hoofdredacteur Roger de Weck moet vertrekken omdat zijn plannen om het weekblad te verjongen geen nieuwe abonnees heeft opgeleverd. Naumann zou uitgever worden. De huidige drie uitgevers van Die Zeit zijn Helmut Schmidt, Marion Gräfin Dönhoff en Josef Joffe. Holtzbrinck wil binnen enkele weken ook een nieuwe hoofdredacteur hebben.

Kanselier Schröder zei het ,,zeer te betreuren'' dat Naumann opstapt. Hij had hem twee jaar geleden speciaal voor het intellectueel-culturele elan in zijn kabinet opgenomen. Duitsland kent geen minister van Cultuur omdat de deelstaten met hun eigen ministers zelf over de kunsten beslissen. Met Berlijn als nieuwe hoofdstad wilde Schröder echter meer aan de weg timmeren.

De pragmatische en onconventionele Naumann, voorheen uitgever bij Rowohlt, probeerde de afgelopen twee jaar tal van heilige huisjes in de cultuurwereld omver te halen. Dat hij daarbij regelmatig op weerstand stuitte bij cultuurministers in de deelstaten blijkt uit zijn noodkreet van enkele weken geleden. Het was de hoogste tijd dat Duitsland het federale stelsel eens wijzigde, want de landelijke ministers krijgen op tal van terreinen geen poot aan de grond, meende Naumann.

Desondanks heeft Naumann het een en ander voor elkaar gekregen. Hij redde met ruim drie miljoen gulden Daniel Barenboims Staatskapelle (Staatsoper Unter den Linden), die door de fusie met de Deutsche Oper (West-Berlijn) dreigt te worden vermalen. Hij kocht voor de hoofdstad de verzameling van de Berlijnse kunstmecenas Berggruen aan. Ook zorgde hij ervoor dat het Berlijnse Museuminsel voor een miljard wordt opknapt. En hij bracht de verhitte discussie over het Holocaust-monument in Berlijn na vele jaren tot een bevredigend einde. Naumann wordt opgevolgd door de onbekende, maar als veelbelovend omschreven Julian Nida-Rümelin, de 46-jarige filosoof en cultuurspecialist uit München.