Uitstel

Nooit wil ik tevoren weten hoe iets afloopt. Van het leven weten we het, maar wat schieten we daarmee op? We hebben er een begrip als `doodsangst' aan te wijten.

Mijn drang om het niet te weten, begint zelfs neurotische trekken te krijgen. Alsof ik tegen de Schepper, if any, wil zeggen: ,,Je hebt ons al genoeg te grazen gehad, laat ons verder met rust.'

Het is een diep verankerde behoefte aan `suspense', het uitstel van de ontknoping om de spanning te verhogen. Ook daarom zal Hitchcock altijd een van mijn favoriete filmregisseurs blijven.

Het lastige is alleen dat die behoefte zich al te opdringerig in het dagelijks leven begint te nestelen. Zij strekt zich uit tot de banaalste gebieden. Zo kijk ik in het weekend graag naar de samenvatting van de eredivisiewedstrijden in Studio Sport. Dit echter onder één allesoverheersende voorwaarde: geen kennis van de uitslag.

Wat betekent dat als op zondagavond PSV-Ajax wordt uitgezonden? Dat ik alle risicovolle momenten uit de weg ga. Eerst wordt de radio in de diepste kast weggezet, vervolgens vaardig ik voor die middag een algeheel teletekst-verbod uit. Dat helpt, maar het is lang niet voldoende. Het gevaar blijft dat tijdens de middagwandeling bij een stoplicht een automobilist zijn raampje opendraait en naar een passerende vriend schreeuwt: ,,Drie-nul, twee doelpunten Machlas!'

Mijn wereld stort op zulke momenten in. Ontroostbaar ga ik naar huis. Studio Sport gaat die avond niet aan, ik overweeg een bezoek aan de avondmis als strafexpeditie. Het leven wordt er op die manier niet gemakkelijker op. Laatst liep ik drie kilometer naar huis uit angst dat iemand in de tram ongevraagd een uitslag zou verklappen.

En omdat ik heus niet alleen van de straat ben – wat dacht u van film, theater, literatuur? Een recensie durf ik tevoren niet meer echt te lezen. Recensenten moeten nu eenmaal veel ruimte vullen en plegen daarom het verhaal uitvoerig samen te vatten. Ik heb mezelf inmiddels de techniek aangeleerd om met mijn ogen hinkstapspringend door de tekst te gaan, op zoek naar het naakte oordeel.

Maar er blijven onmogelijke situaties ontstaan. Zeker voor een echte Voskuil-lezer. Het laatste deel van Het Bureau is nu uit, en ik heb nog geen tijd gehad om het uit te lezen. Het is al erg genoeg dat het De dood van Maarten Koning heet. Maar eindigt het ook werkelijk met diens dood, of was het maar een macabere grap van Voskuil?

Lezer, vertel het me niet, als u tenminste niet de dood van deze columnist op uw geweten wilt hebben.

Een selectie van de columns uit de rubriek `Dag' is onder de titel `Barre dagen' verschenen bij De Bezige Bij, 228 pagina's, f 29,90. ISBN 90-234-7031-1.