Nieuwbouw UvA is als een `dikke man'

Bewoners van het Amsterdamse Binnengasthuisterrein voelen zich `weggedrukt' door dreigende nieuwbouw.

,,Ik voel me als iemand die in de tram zit en door een hele dikke man van zijn plaats wordt gedrukt'', zei een bewoner van het Binnengasthuisterrein in Amsterdam gisteravond tegen de commissie Volkshuisvesting van de gemeenteraad. De dikke man is het bestuur van de Universiteit van Amsterdam, die volgens de bewoners samen met het gemeentebestuur de plannen voor bebouwing van het Binnengasthuisterrein doordrukt.

De bewoners protesteren tegen het nieuwe universiteitscomplex, omdat mogelijk 62 woningen van het plein moeten verdwijnen en volgens hen het uiterlijk van de binnenstad wordt aangetast. In een goed bezochte commissievergadering waarbij zo'n dertig vertegenwoordigers van bewoners, bedrijven en andere organisaties aan het woord kwamen, werd duidelijk dat op dit moment veel vragen onbeantwoord zijn.

De Universiteit van Amsterdam wil op het Binnengasthuis- (BG-)terrein in hartje stad een nieuwe universiteitsbibliotheek en een nieuwe faculteit Geesteswetenschappen bouwen. De UvA-gebouwen die op dit moment bij het BG-terrein staan kunnen de verwachte toeloop van studenten – 4500 volgens UvA berekeningen, 3000 volgens eigen onderzoek van de bewoners – niet opvangen. De universiteitsbibliotheek die nu bij het Singel is gevestigd kan al helemaal niet in de bestaande gebouwen worden ondergebracht, aldus de UvA. Er moet dus gebouwd worden. Daarvoor zijn de afgelopen tijd verschillende alternatieven bestudeerd, waaronder een pand aan de Wibautstraat en het oude ABN-AMRO gebouw aan het Rembrandtplein. De Wibautstraat valt af, omdat het UvA-bestuur de universiteit in de binnenstad gevestigd wil zien, vanwege de aantrekkingskracht voor studenten. Het ABN-AMRO gebouw aan het Rembrandtplein komt niet in aanmerking vanwege de hoge kosten.

Uiteindelijk is alleen het BG-terrein als locatie overgebleven. Het gemeentebestuur koos twee weken geleden twee modellen uit een reeks van vier. Bij één van beide modellen gaan de woningen tegen de vlakte, bij het andere model blijven de woningen behouden, maar verschijnt een kantoorgebouw voor hun deur op de plaats waar nu het plein ligt. De bewoners kiezen voor handhaving van de bestaande situatie: geen nieuwbouw op het BG-terrein. De centrale ondernemingsraad van de universiteit zei afgelopen mei ook bezwaren te hebben tegen nieuwbouw op het BG-terrein omdat de weerstand te groot zou zijn. Dat leidt alleen maar tot vertraging en schade aan het imago van de UvA, aldus de ondernemingsraad.

De Universiteit van Amsterdam wordt volgens de plannen opgedeeld in vier clusters. Eén in de Watergraafsmeer, het Academisch Medisch Centrum, het Roeterseiland en, als de bouwplannen doorgaan, een complex op het BG-terrein. Volgens Noorda is die clustering noodzakelijk om verschillende faculteiten die in één gebouw zijn gevestigd gemakkelijk te kunnen inkrimpen of uitbreiden als het aantal studenten af- of respectievelijk toeneemt. Toch twijfelden bezoekers aan de noodzaak om de bibliotheek ook op het BG-terrein te bouwen. Door de eis te stellen dat beide gebouwen op één plek moeten komen ,,kom je in een fuik terecht'', aldus een bewoner. ,,Daarmee wordt het aantal locaties onnodig beperkt.'' Architect Paul de Ley betichtte het gemeentebestuur van ,,collectieve binnenstadsvernauwing''. Volgens voorzitter W. Schoonenberg van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad leken PvdA en VVD zich eerder achter de nieuwbouwplannen te scharen maar zou de raadscommissie inmiddels meer aarzelingen hebben.

De kwestie is nu of de commissie akkoord gaat met het voorstel van de bewoners om een commissie van onafhankelijke deskundigen in te stellen die de alternatieven opnieuw gaat bestuderen.