Duitsland

Een engelachtige Faust

Het publiek applaudisseert nadrukkelijk. Met acteur Bruno Ganz heeft Peter Steins integrale Faust I & II zijn ware stem gevonden. Ruim drie maanden na de Expo-première in Hannover staat de destijds vanwege een blessure uitgeschakelde hoofdrolspeler in Berlijn voor het eerst op de bühne. Nog één keer richt de publieke aandacht zich op de in Hannover gekraakte toneelvoorstelling, een mammoetproductie die 32 miljoen mark heeft gekost. Ganz, juichen de Duitse kranten, is `een grandioze zanger en verteller', `de tweede dichter van de tragedie', ja, zelfs `een engel die tussen de mensen is neergedaald'. Dat geldt echter alleen voor de eerste avonden van de zesdelige uitvoering. Op de laatste avond zien de critici Faust `moe en geknikt' over het podium sloffen en ze klagen over het `gerol met zijn ogen' en zijn `toneelspelerstoon'. U kunt Ganz' prestaties zelf gaan beoordelen, tijdens ofwel de genoemde zesdelige versie (di-zo) óf de tweedaagse marathon (za en zo). T/m 8 juli in de Arena in Berlijn-Treptow; tickets: alleen nog last minute ter plaatse. Faust I en Bruno Ganz op tv bekijken kan ook: op 26 jan bij het ZDF.

Kurt Schwitters in Düsseldorf

De term Merzbild gebruikte hij voor het eerst in 1919. Kurt Schwitters had een assemblage gemaakt met stukken krant erin en op een van die knipsels stond: Commerz-Bank. Zijn collages heetten bij hem voortaan Merzzeichnungen, zijn ruimtelijke constructies Merzplastiken en zijn totale oeuvre duidde hij aan met Merz. Dit om hem van Dada te onderscheiden. Het politiek gerichte Dada uit Berlijn om precies te zijn en niet het Dada uit Hannover, waarvan Schwitters naast Tristan Tzara en Hans Arp juist de belangrijkste vertegenwoordiger was. Zijn zelfgebouwde huis in Hannover, een stalactietachtige constructie van hout en afvalmateriaal, ging de geschiedenis in als Schwitters' Merzbau en zijn lyrische probeersels noemde hij Merzdichtungen. Niet toevallig dat een aan Kurt Schwitters en zijn navolgers gewijde expositie het woordje Merz in de titel heeft. Aller Anfang ist MERZ was al te zien in Berlijn. Vanaf 24 nov komt de tentoonstelling dichter bij huis: in Düsseldorf. Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Grabbeplatz 5, t/m 18 febr. Dag (beh ma)10-18u, vr tot 20u. Inl 00-492118381-0.

En verder

György Ligeti-festival, met oa de Kings' Singers en het Asko Ensemble t/m 26 nov in Gütersloh 00-495241822748; Leidse fijnschilders t/m 3 dec in de Gemäldegalerie Alte Meister, Dresden 00-493514914619; Picasso - Die Umarmung t/m 10 dec in de Neue Nationalgalerie, Berlijn 00-49302662662; Faszination Venus t/m 9 jan in het Wallraf-Richartz-Museum, Keulen 00-492212212372; vroeg werk van Otto Dix t/m 28 jan in oa de Orangerie van Gera 00-4936522147; Juan Miró t/m 28 jan in het Wilhelm-Hack-Museum, Ludwigshafen 00-496215043411.