Clubs steeds inventiever in ontduiking

Het openbaar ministerie is een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar mogelijke belastingfraude van voetbalclub Vitesse. De koploper in de eredivisie is de negende club die door de FIOD met zwart geld in verband wordt gebracht.

De zwartgeld-affaires in het betaalde voetbal leken een bijna uitgestorven fenomeen uit de jaren tachtig en begin jaren negentig. Na het gerommel bij Ajax onder voorzitter Ton Harmsen, de fraude bij het FC Groningen van Renze de Vries en de valse administratie van MVV liet de FIOD het voetbal jarenlang met rust. Met de nieuwe affaires rond Feyenoord en Vitesse blijkt het voetbal nog steeds niet `schoon' te zijn.

Het voetbal heeft zich in de laatste tien jaar in sneltreinvaart geprofessionaliseerd. Goedwillende boekhouders die op vrijwillige basis voor hun club werkten zijn vervangen door accountants, bestuurders maakten plaats voor managers en de `nieuwe' voorzitter is bij voorkeur een captain of industry. Zoals Jorien van den Herik bij Feyenoord is en Karel Aalbers bij Vitesse was.

Nu het voetbal hoe langer hoe meer een miljoenenbusiness is geworden gaan de clubs op zoek naar handige constructies om de concurrentie op de transfermarkt te slim af te zijn. Zo betaalde Feyenoord geen loonbelasting over het deel van de transfersom dat de verkopende club in het buitenland afstond aan nieuwe Feyenoord-spelers als de Australiër Aurelio Vidmar. Mede om te voorkomen dat dergelijke constructies gemeengoed zouden worden bezocht de FIOD de Rotterdamse club. De zaak moet nog voorkomen.

Bij de affaire-Vitesse was een FIOD-onderzoek onvermijdelijk geworden nadat sinds februari van dit jaar een stroom van feiten en geruchten op gang kwam rond de chaotische financiële huishouding van de club. Onder leiding van de ambitieuze Aalbers wilden de Arnhemmers op weg naar de top vooral niet onnodig tijd verspillen. Een nieuw stadion werd uit de grond gestampt en spelers uit vrijwel alle windstreken werden aangetrokken. Maar de financiële risico's die de club nam om de sportieve ambities te verwezelijken bleken groot. Bovendien gebruikte Vitesse constructies die tot zoveel argwaan van de FIOD hebben geleid dat het openbaar ministerie tot een strafrechtelijk onderzoek overging.

De voorzitters De Vries en Harmsen, de speler S⊘ren Lerby en trainer Leo van Veen werden in het verleden door rechters veroordeeld tot boetes, dienstverlening en/of gevangenisstraffen. De kans dat Feyenoord en nu ook Vitesse vrijuit zullen gaan lijkt niet groot. De geschiedenis leert namelijk dat de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst in de voetballerij maar zelden misgrijpt.

Belastingfraude in het betaald voetbal

Go Ahead Eagles, 1978. Spelers krijgen bij contractverlengingen een

voor de belastingdienst geheim gehouden extraatje van de club. Het komt

de spelers en de club op een naheffing te staan.

FC Utrecht, 1983. De club fraudeert met de recettes en keert

spelers, onder wie Willem van Hanegem, een deel van het salaris 'zwart'

uit. De rechtbank legt lichte geldboetes op.

Roda JC, 1985. De Kerkraadse club draagt premies over salarissen van

spelers niet af aan de belastingen. Na een inval van de FIOD krijgt de

club een naheffing van 125.000 gulden. Ook spelers moeten alsnog

belasting betalen.

Ajax, 1988. De club fraudeert in de periode 1981-1986 bij transfers

en ontduikt de belastingen. Toenmalig voorzitter Ton Harmsen wordt

veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf en een geldboete van

150.000 gulden. Ajax moet 2 miljoen gulden boete betalen.

RKC, 1991. De Waalwijkse club fraudeert tussen 1984 en 1990 met

de administratie en benadeelt de fiscus voor naar schatting 1,8 miljoen

gulden. De club treft een schikking en trainer Leo van Veen wordt

veroordeeld tot 200 uur onbetaalde dienstverlening.

FC Groningen, 1991. FIOD ontdekt zwartgeld-circuit bij Groningen.

Verantwoordelijk is voorzitter Renze de Vries. Hij wordt tot 15 maanden

celstraf veroordeeld (waarvan 5 voorwaardelijk).

MVV, 1993. De Maastrichtse club aanvaardt een schikking nadat de FIOD

vaststelt dat MVV een valse administratie voerde, gefraudeerd heeft met

ziektegeld en met zwart geld werkte. De verdenking dat de club FC

Utrecht heeft omgekocht kan niet bewezen worden. De vier bestuursleden,

de directeur en de stichting MVV betalen samen een schikking van meer

dan twee ton.

Feyenoord, 1998. Het openbaar ministerie verdenkt de Rotterdamse club

van belastingfraude en valsheid in geschrifte bij buitenlandse transfers

in de periode 1992-1996. De club zou bij aankopen van spelers geen of te

weinig loonbelasting hebben betaald. De verantwoordelijken moeten nog

voor de rechter komen.

Vitesse, 2000. De FIOD stelt een strafrechtelijk onderzoek in bij

Vitesse op verdenking van belastingfraude, onder meer bij

spelerstransfers. De raad van toezicht van Vitesse nam zelf contact op

met de belastingsdienst nadat een onderzoek 'onduidelijkheden' aan het

licht had gebracht in de periode dat Karel Aalbers voorzitter was.