IJzeren Lady nog boordevol strijdlust

Haar gezicht is nog scherper geworden en haar huid onder de lichtblauwe suikerspin lijkt soms bijna doorschijnend. Vandaag is het tien jaar geleden dat Margaret Thatcher (74) met tranen in de ogen voor het laatst Downing Street verliet, na elf jaar premier te zijn geweest. Maar met een klassieke explosie van verontwaardigde strijdlust liet ze vanochtend weten dat de necrologieschrijvers geduld moeten hebben.

Een Europese interventiemacht, waaraan Labour-premier Tony Blair zich deze week met 12.000 Britse soldaten en tientallen vliegtuigen en oorlogsschepen heeft gecommitteerd, is een ,,monumentale gekte'', aldus Thatcher tegen de volkskrant The Sun. Het komt voort ,,uit politieke ijdelheid'' en het ,,bedreigt onze veiligheid'', omdat het de NAVO ondermijnt.

Als zij spreekt zijn er even geen Bosnië, Somalië of Kosovo geweest, die zo'n Europees legertje misschien rechtvaardigen. Dan hangt het IJzeren Gordijn er nog en woont Reagan in het Witte Huis. Dan is het pond veilig, heeft Engeland Hongkong nog en de Falklands wéér. Dan dendert Maggie, zoals ze bij de helft van haar landgenoten liefkozend heet, opnieuw door de Noord-Duitse laagvlakte in de koepel van een tank, met stofbril en wapperende shawl, de Union Jack aan de antenne.

Zeker, met hun verstand weten Britten heel goed dat het beter is om de Europese supertanker vanaf de brug te helpen besturen dan vanaf hun eiland mokkend toe te zien hoe hij langsvaart. Maar in hun hart willen ze er nog niet aan. Als zij over de vertrouwde wereld begint, mag het land even nostalgisch zuchten.

Voor premier Tony Blair is de Thatcher-erfenis politieke realiteit. Zijn rationele pleidooien om de komst van de euro voorlopig uit te stellen maar niet uit te sluiten, stuiten op steeds meer emotionele bezwaren, en die tellen net zo goed. Anderzijds is Blair in meer dan een opzicht Thatchers erfgenaam; van haar markthervormingen heeft hij alleen de scherpe randjes afgeslepen. Bitter hebben de Conservatieven vastgesteld dat de naam van de premier een anagram is voor ,,I'm Tory plan B''.

William Hague, de oppositieleider, heeft voorlopig ook met haar te leven. Vorig jaar nog kaapte zij het partijcongres met haar interventies over de uitlevering van Pinochet. En zijn conservatieve partij vecht als fretten in een zak over de vraag wie haar erfgoed het beste beheert. Hague wou vandaag óók iets zeggen over het Euro-leger, maar Thatchers stem klinkt harder.