ETA-moord overschaduwt jubileum van Juan Carlos

De socialistische ex-minister Ernest Lluch is gisteravond in de garage van zijn huis in Barcelona doodgeschoten. De moord, die wordt toegeschreven aan de Baskische afscheidingsbeweging ETA, wordt algemeen gezien als een reactie op de herdenkingsplechtigheden die vandaag plaatsvinden ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van de kroning van koning Juan Carlos I en het herstel van de democratie in Spanje.

De econoom Lluch (63 jaar) was als minister van Gezondheidszorg in het eerste kabinet González (1982-1986) verantwoordelijk voor het systeem van gratis gezondheidszorg voor alle Spanjaarden. Hij werkte de laatste jaren als hoogleraar economische geschiedenis aan een Barcelonese universiteit en als medewerker van verschillende dagbladen.

Lluch, die onder het Franco-regime verschillende malen werd gearresteerd, stond bekend als een tolerant voorvechter voor een gedecentraliseerd Spanje en een groot kenner en liefhebber van Baskenland. Hij was zowel lid van FC Barcelona als Real Sociedad, de club van San Sebastián. Lluch is het 21-ste slachtoffer sinds de ETA een jaar geleden aankondigde zijn moordpartijen weer te hervatten.

De moordaanslag zorgde vandaag voor grote verslagenheid en wierp een zwarte schaduw over de herdenkingsplechtigheden in het parlement ter gelegenheid van het kroningsjubileum van koning Juan Carlos. In bredere zin wordt deze week ook stilgestaan bij de grote rol die de koning heeft gespeeld bij het herstel van de democratie in Spanje, na de dood van dictator Francisco Franco op 20 november 1975. Voor vandaag en morgen zijn verschillende protestdemonstraties tegen de ETA-terreur aangekondigd.

In samenhang met de herdenkingsplechtigheden heeft de Baskische regiopresident Juan José Ibarretxe koning Juan Carlos opgeroepen te bemiddelen in het conflict in Baskenland. De oproep werd door zowel de regerende Partdio Popular als de socialistische oppositie scherp veroordeeld. Ibarretxe, wiens minderheidsregering van Baskische nationalisten in crisis verkeert, zou nieuwe verkiezingen uit moeten schrijven, aldus de kritiek. Ook werd gewezen op verklaringen van Ibarretxe's eigen partijleider, Xavier Arzalluz, die de afgelopen weken de spanning verder op deden lopen.

Bij een tweede aanslag die de ETA gisteren pleegde werd door een gelukkig toeval een bloedbad voorkomen. Bij een aanval met een granaatwerper op een kazerne van de Guardia Civil in Irún kwam een van de explosieven terecht op de binnenplaats van een school waar juist een dertigtal kinderen bezig was gymnastiek. De granaat ging evenwel niet af.