EU: tests op BSE fors uitbreiden

De landen van de Europese Unie zullen vanaf 1 januari alle runderen van 2,5 jaar en ouder testen op de gekkekoeienziekte BSE, als zij ziekteverschijnselen van enige soort hebben gehad.

Dat hebben de vijftien Europese ministers van Landbouw vanmorgen besloten na een marathonberaad van zeventien uur. De ministers zochten naar een gemeenschappelijke Europese aanpak van BSE, om zo de onrust te bezweren die onder consumenten is ontstaan nadat dit jaar in Frankrijk al meer dan honderd gevallen van BSE zijn gevonden. BSE kan bij mensen leiden tot de dodelijke hersenziekte van Creutzfeldt-Jakob.

Het bleek evenwel een te moeilijke opgave overeenstemming te vinden over de meeste punten. Zo blijven voor Franse runderen voorlopig nog de aparte regels bestaan die de regering-Jospin vorige week inderhaast afkondigde. Aanleiding daarvoor was de paniek die onder het Franse publiek was uitgebroken over de BSE-crisis. De verkoop van rundvlees is in Frankrijk de afgelopen drie weken met 40 procent gedaald.

In Brussel hebben de ministers gisteren afgesproken dat de strenge Franse regels nu ook gaan gelden voor export uit Frankrijk. Bloed, zwezerik en darmen van Franse runderen kunnen voortaan in andere landen dan Frankrijk apart volgens de Franse regels worden verhandeld. Ook mogen de T-bonesteak en de zwezerik van Franse runderen, die in Frankrijk zelf in de ban zijn gedaan, ook in Nederland de komende weken niet in het voedsel worden verwerkt, in afwachting van nadere Europese regelgeving.

Spanje en Oostenrijk handhaven eveneens in afwachting van nadere afspraken hun algehele importverbod voor Frans rundvlees. Ook Italië handhaaft zijn vorige week afgekondigde beperkte invoerverbod op Frans rundvlees aan het bot en dat van kalveren ouder dan achttien maanden.

De Europese Commissie overweegt evenwel het embargo tegen Portugees rundvlees op te heffen. Volgens de Commissie heeft Portugal vorderingen gemaakt bij de controle op BSE. Na Engeland kent Portgal het hoogste aantal BSE-gevallen.

Nederland heeft met zeven BSE-gevallen een lage score. Europees Commissaris Byrne (Voedselveiligheid) wees erop dat de sterke stijging van het aantal BSE-gevallen in Frankrijk dit jaar verband houdt met intensievere controles op BSE sinds afgelopen zomer.

Vanaf medio volgend jaar zullen de testen worden uitgebreid tot àlle geslachte koeien ouder dan 30 maanden, ongeacht of zij bij leven gezond of ziek waren. Daarover buigt zich nu opnieuw het Permanent Veterinair Comité.

In Europa zou deze norm een controle op 6 miljoen koeien betekenen; in Nederland betreft het bij benadering 500.000 runderen.

Landen die nauwelijks tot geen BSE-gevallen kennen, zoals Finland, Zweden, Oostenrijk en Denemarken, voelden aanvankelijk weinig voor intesivering en uitbreiding van de BSE-testen. Overeenstemming bleef ook uit bij het streven de verschillende nationale maatregelen tegen BSE om te zetten in één uniform Europees beleid.

Frankrijk verbiedt nu als enige alle soorten diermeel voor alle dieren: koeien, schapen, maar ook varkens, kippen enEvenals verschillende collega's ontwaarde minister Brinkhorst vanmorgen ,,de politieke wil'' bij de lidstaten om nationale maatregelen snel op te heffen. Hij toonde zich daarover ,,verheugd'', al had hij ,,de voorkeur aan gegeven'' de maatregelen sneller in te voeren. ,,De voedselveiligheid is in de komende twee weken gewaarborgd'', aldus de minister.

De speciale maatregelen tegen Frans rundvlees, die hij tot vrijdag niet nodig vond, zijn volgens hem voorlopig gerechtvcaardigd ,,uit voorzorg''. Hij kondigde het einde aan van het tijdelijke ,,opzijhangen'' van Franse runderen in Nederlandse slachterijen. Deze maatregel kondigde hij dit weekiende onverwachts aan voor één dag, in afwachting van de ministersbijeenkomst in Brussel. Volgens Brinkhorst is nu wel nader onderzoek nodig om vast te stellen of delen van runderen als de T-bone en de zwezerik niet alsnog Europewijd verboden m,oeten worden.

Land- en tuinbouworganisatie LTO-Nederland heeft positief gereageerd op het voorlopige besluit van de Europese ministers van Landbouw. ,,Het lijkt op het eerste gezicht een goede maatregel, gezien de commotie die er was ontstaan over de besmettingen'', aldus een woordvoerder vanmorgen.

Volgens LTO is het zaak zo snel mogelijk met de departementen van Landbouw en Volksgezondheid afspraken te maken over de melding van ziekteverschijnselen bij runderen. ,,Nu staat er dat alle zichtbaar zieke runderen ouder dan 30 maanden een BSE-test moeten ondergaan. Maar zichtbaar ziek is een te vage formulering, daar moet helderheid over komen'', aldus de woordvoerder. LTO gaat er overigens vanuit dat de overheid de eventuele extra kosten voor intesiever testen voor haar rekening neemt.

Onderzoeksinstituut ID-DLO te Lelystad en de Rijksdienst voor Keuring van Vee en Vlees (RVV) te Voorburg gaan uitbreiden om alle monsters te nemen en te onderzoeken voor de Nederlandse runderstapel. Onbekend is nog wie de kosten van de testen gaat betalen. Een BSE-test waarvan de uitslag binnen 36 uur bekend is, kost circa 150 gulden per dier.