De zigzaggende videobranche

SBS6 was de enige zender die dwars lag. Alle andere tv-stations hadden er geen bezwaar tegen een reclamespotje uit te zenden, waarin de kijker wordt gevraagd of hij langzamerhand niet genoeg begint te krijgen van al die reclame tussen de programma's door – en of het niet een beter idee zou zijn naar Nederland 0 te kijken. Nederland 0 is immers op veel tv-toestellen het videokanaal, waar geheel naar eigen keuze een film uit de videotheek kan worden bekeken.

Overal werd het deze maand uitgezonden, behalve op SBS6. Het spotje werd geweigerd, omdat het gericht was tegen de adverteerders waar een commercieel station nu eenmaal niet buiten kan. Men wilde in de eigen reclamezendtijd geen ruimte bieden aan een concurrent. ,,Mij was niet bekend dat SBS zo principieel is'', reageert Willem van Teeseling, directeur van de Stichting Videofilm Promotie die de campagne voor Nederland 0 voert. ,,Maar bovendien lijkt me dat hier sprake is van een navrante onderschatting van de kijker. Stel je voor dat je naar een spelletje zit te kijken, en dan komt de reclame er tussendoor, en dan krijg je dit spotje te zien. Dan zul je toch hooguit even glimlachen? Wij zetten ons er helemaal niet zo fel tegen af. De campagne heeft juist een heel lief en zacht karakter.''

Zo'n anderhalf miljoen gulden heeft de videobranche er dit najaar voor over om de aandacht op de videotheken te vestigen. Dat is hard nodig; de omzet in de video-verhuur loopt gestaag terug. De videotheken hebben te kampen met een paar hardnekkige vooroordelen, erkent Van Teeseling. ,,De mensen boven de 45 zitten nog steeds met het beeld uit de beginjaren van de videobranche, toen er vooral porno te huur was. Terwijl er bij ons alleen familievideotheken zijn aangesloten. En de jongeren weten gewoon niet wat er bij ons allemaal te huur is.''

Tot dusver trachtte de bedrijfstak die neergaande lijn om te buigen door de financiering van een eigen tv-programma. Eerst op RTL4, onder de titel Film en videonieuws, en de laatste jaren op SBS6, met de rubriek Moviebox. Maar erg succesvol was dat niet. RTL4 zond het programma op de late zondagmiddag uit, omdat men niet veel kijkers verwachtte, en SBS6 op een doordeweekse avond na elven. De videodistributeurs betaalden 3500 gulden per behandelde filmtitel, maar klaagden over het onaantrekkelijke tijdstip, het geringe aantal kijkers en de `afstandelijke' presentatie door ex-schoonheidskoningin Irene van der Laar. Zelfs haar belofte om voortaan eerst met eigen ogen te kijken naar de films waarover ze sprak, hielp niet.

Moviebox verdween. De video-industrie heeft daarna lang vergaderd over een andere manier om reclame te maken. Het was niet makkelijk iedereen op één lijn te krijgen, moet Van Teeseling toegeven. Zijn achterban bestaat niet alleen uit branche-genoten, maar ook uit onderlinge concurrenten. In de kolommen van het vakblad Muziek en Beeld werden meer dan eens felle polemieken gevoerd over het gebrek aan eenheid. ,,Het vak zigzagt wat af,'' schreef een grote distributeur honend, ,,terwijl de nieuwe media in snel tempo oprukken!''

Zo wilden de videotheken dat er voortaan één dag zou zijn waarop de nieuwe films op video uitkomen, terwijl de distributeurs daar weinig heil in zagen. Die strijd is door de videotheken gewonnen; de dinsdag is nu de vaste dag waarop het nieuwe aanbod verschijnt.

Nederland 0, een vinding van het Amsterdamse reclamebureau PPGH JWT-Colors, moet de interne tegenstellingen overbruggen en de videotheek top of mind maken – reclamejargon voor iets dat alom in de aandacht staat. In elk geval heeft Van Teeseling inmiddels een mandaat om er ook volgend jaar mee door te gaan. ,,We hebben er dit jaar veel energie in moeten steken om tot een collectieve campagne te komen,'' zegt hij. ,,Maar nu het zo ver is, kunnen we eindelijk weer eens laten zien dat we er zijn.''