Akkoord China en VN over `rechtsstaat'

De Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de rechten van de mens, Mary Robinson, heeft gisteren een overeenkomst met China getekend. Daarin belooft de regering in Peking te zullen samenwerken met de VN op het gebied van de verbetering van de individuele rechten van de mens en de ontwikkeling van de Chinese rechtsstaat.

Het memorandum, dat door Robinson is aangeduid als ,,een mijlpaal'', voorziet in VN-advies en -scholing aan China's politiemacht, het gevangeniswezen en het juridische stelsel in het land. De VN zullen ook behulpzaam zijn bij de juridische hervormingen die volgens twee belangrijke internationale mensenrechtenverdragen nodig zijn. Beide verdragen, aangaande economische en politieke rechten, zijn respectievelijk drie en twee jaar geleden door China ondertekend, maar nog niet geratificeerd.

Robinson heeft evenals tijdens een bezoek begin dit jaar opnieuw haar zorgen uitgesproken over het ,,gebrek aan vooruitgang'' in China op het gebied van politieke en religieuze vrijheden. China maakt zich zichtbaar zorgen over de sociale instabiliteit in het land en heeft de politieke repressie in de afgelopen jaren systematisch opgevoerd. Robinson hecht echter veel belang aan samenwerking met China. ,,Kritiek is alleen zinvol wanneer je aanbiedt samen te werken'', aldus de Hoge Commissaris.

De ondertekening van de overeenkomst komt op een moment dat de Chinese regering haar grip op dissidente geluiden en andere politieke en religieuze ontwikkelingen die haar niet aanstaan, aan het vervolmaken is. Volgelingen van de verboden religieuze geloofsgroepering Falun Gong worden nog dagelijks opgepakt en nieuwe beperkingen op de verstrekking van vrije informatie via het internet en via uitgeverijen zijn of dreigen van kracht te worden.

Internationale organisaties voor de rechten van de mens hebben hun bedenkingen over het nut van de overeenkomst. Zij vrezen de oprichting van een ,,nieuwe praatgroep'' die concrete vooruitgang negeert. Volgens een woordvoerder van Human Rights in China, een organisatie die werkt vanuit de Verenigde Staten, bestaat geen behoeft aan ,,nog meer uitwisseling van informatie.'' ,,Natuurlijk heeft het zin (...), maar wat nodig is, zijn institutionele veranderingen, wettelijke hervormingen en training.''

Volgens de voormalige minister van Buitenlandse Zaken, vice-premier Qian Qichen, waarmee Robinson gisteren een ontmoeting had, is een dialoog de enige manier waarop mensenrechtenkwesties opgelost kunnen worden.