Aanklager: `geen genade' in Foca-zaak

In de zogenoemde Foca-verkrachtingszaak zijn gisteren voor het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden in Den Haag straffen van 15 tot 35 jaar geëist tegen de drie Bosnisch-Servische beklaagden. In hun slotpleidooien vroegen de openbare aanklagers de rechters geen genade te tonen jegens het drietal.

,,Geen vonnis dat deze rechtbank kan bedenken doet recht aan de onrechtvaardigheid die de slachtoffers van deze mannen hebben ondergaan'', zo zei de Canadese aanklager Dirk Ryneveld tegen de drie rechters van het tribunaal. Hij en zijn collega's schilderden in hun slotpleidooi de ,,afschuwelijke'' wandaden die de drie tijdens de Bosnische oorlog hebben gepleegd jegens tientallen moslimvrouwen die in de stad Foca systematisch werden verkracht, vernederd, mishandeld en vermoord – vrouwen vanaf de leeftijd van twaalf en dertien jaar die regelmatig door vijftien mannen op rij werden verkracht of die door de beklaagden als persoonlijke seksslavinnen werden gehouden om vervolgens als vee te worden verkocht. De beklaagden verkrachtten vrouwen voor de ogen van hun kinderen, folterden hen of lieten vrouwen naakt paraderen voor groepen Bosnisch-Servische soldaten.

De drie – Dragoljub Kunarac, Radomir Kovac en Zoran Vukovic – staan terecht wegens hun aandeel in de volgens de aanklagers systematische en geplande verkrachtingscampagne in Foca, die ten doel had het gebied etnisch te zuiveren, zo werd betoogd. Hun zijn oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en schendingen van de Geneefse Conventies ten laste gelegd.

Volgens Ryneveld verdient de 40-jarige Kunarac de hoogste straf – 35 jaar – mede op grond van zijn zogenoemde commandoverantwoordelijkheid. Hij gaf indertijd leiding aan een speciale paramilitaire eenheid en had zijn positie moeten gebruiken om de misdaden van zijn ondergeschikten een halt toe te roepen. Hij deed het tegendeel: hij nam deel aan de verkrachtingen, gaf er opdracht toe, deed niets om ze te stoppen en strafte de daders niet.

Tegen Radomir Kovac eisten de aanklagers een straf van dertig jaar omdat hij niet alleen vrouwen en meisjes had verkracht maar ook omdat hij ze langdurig als slaaf had gehouden om ze uiteindelijk te verkopen. ,,De misdaden van Kovac hadden een bijzonder kwaadaardig karakter'', aldus Ryneveld. ,,Hij leek er bijna van te genieten en hij toont absoluut geen berouw.'' Kovac heeft aangevoerd dat zijn slachtoffers met hun behandeling instemden. Als verzwarende omstandigheden bij Zoran Vukovic droeg de aanklager aan dat hij zijn slachtoffers dreigde met moord op hun familieleden.