Vrouw zonder genade

Anne Robinson is het kwaad geïncarneerd. Zij is een nachtmerrie die zelfs volwassenen mannen in hun bed doet plassen. Zij is al uitgemaakt voor `Hitlers moeder' en de lezers van de TV Times hebben haar uitgeroepen tot de onbeschoftste vrouw in tv-land. Anne Robinson is de presentatrice van The Weakest Link.

The Weakest Link is de kennisquiz van BBC2, die iedere werkdag tussen de zeven en acht miljoen Britten en een onbekend aantal buitenlandse kijkers aan het scherm kluistert. Negen deelnemers worden acht ronden lang getest op hun algemene kennis. Na iedere ronde, waarin de prijzenpot met duizend pond is op te waarderen, valt een deelnemer af na nominatie door de anderen. In de finaleronde strijden de twee laatst overgeblevenen om het prijzengeld van maximaal 10.000 pond. De winnaar krijgt alles, de rest niets. Het is een kruising tussen Triviant en Big Brother.

Eigenlijk verschilt The Weakest Link niet drastisch van al die andere kennisspelletjes op tv. Ware het niet dat Robinson hier de vragen stelt. Vergeet de warme empathie van Robert ten Brink bij Weekend Miljonairs en de gezellige klefheid van Victor `Lucky Letters' Reinier; Anne Robinson is een grootinquisiteur in wier vocabulaire het woord `genade' niet voorkomt. Vanachter haar draaibare katheder neemt ze haar slachtoffers op de korrel als een boordschutter van een B-52.

Robinson stelt haar vragen op een toon waar de ijspegels aanhangen. Die kilheid wordt effectief versterkt door het decor waarin blauw licht overheerst en het publiek dat gevraagd wordt slechts in het zwart gekleed te komen en niet te applaudisseren. De presentatrice aarzelt geen moment om slechte prestaties van vernietigend commentaar te voorzien. Een weggestemde man gaf vorige week als reden voor een misser aan dat hij dacht dat er iets anders bedoeld werd met een vraag. ,,Het is dus mijn fout, bedoel je te zeggen'', sneerde Robinson richting de zichtbaar zwetende en licht stotterende verliezer. Om er meteen op te laten volgen: ,,You are the weakest link. Goodbye.''

Die laatste twee zinnetjes vormen de rituele uitsmijter. Met gebogen hoofd druipen de genomineerden af via de `walk of shame', de langste route van het podium naar de uitgang. In een korte reactie voor de camera slaan ze zich voor de kop om gemiste kansen, beschuldigen ze medespelers van vals spel of bibberen ze woordeloos na. Degene die werkelijk verantwoordelijk is voor de terreurgolf die ze net hebben ondergaan, beledigingslawine Robinson, blijft vrijwel altijd buiten schot.

The Weakest Link is door critici al veel dingen genoemd: `liturgie voor de ratio', `Theater van de Wreedheid', `shoot-out in een spaghettiwestern'. Maar eigenlijk is de quiz niet meer of minder dan intellectueel SM voor gevorderden. Met haar venijnige Armani-naaldhakken, in haar lederen broek en strak gesneden, zwarte jas, en met haar commentaar dat knalt als een zweep, is Robinson de meesteres van de algemene kennis.

De BBC heeft de succesformule inmiddels verkocht aan verschillende buitenlandse zenders. Ook Nederland krijgt een variant van The Weakest Link. Er is hier vast publiek te vinden voor de quiz en deelnemers werven zal ook niet moeilijk zijn. Maar wie moet Anne Robinson spelen?

The Weakest Link, werkdagen, BBC2, 18.15-19.00u.