Roemeense president geeft falen toe

,,Roemenië staat chaos en dictatuur te wachten als het land doorgaat met het niet respecteren van de wet.'' Dat zei vrijdag een diep teleurgestelde president Emil Constantinescu een kleine week voor de nieuwe parlements- en presidentsverkiezingen in Roemenië.

Afgelopen zomer liet Constantinescu al weten dat hij zich om deze reden niet herkiesbaar zou stellen. Dit weekeinde mat hij zijn teleurstelling voor de Roemeense radio nog eens breed uit. ,,Als we op deze manier doorgaan met het overtreden van de wet, als diefstal, misdaad en leugens zich verder verspreiden in de maatschappij, dan hebben investeringen en steun van het buitenland geen enkele zin.''

De christendemocraat Constantinescu won de verkiezingen vier jaar geleden omdat hij de kiezers beloofde een einde te zullen maken aan corruptie en wetteloosheid. ,,In 1996 heb ik beloofd dat ik van Roemenië een rechtsstaat zou maken, maar ik heb moeten vaststellen dat de weerstand enorm groot is. Het is bijna onmogelijk om ernstige gevallen van corruptie te onderzoeken als daar overheidsinstanties bij betrokken zijn.''

De president wees onder andere op schendingen van het olie-embargo tegen Joegoslavië in 1994 en 1995 door Roemeense overheidsvertegenwoordigers. In de zogeheten Jimbolia-zaak, genoemd naar een overslagplaats op de grens, werden wagonladingen vol olie en wapens in de nachtelijke uren over de grens gebracht naar Joegoslavië. Dit gebeurde, volgens voorlopige onderzoeksresultaten, met steun van de douanepolitie, de plaatselijke politie, het ministerie van Transport en de Roemeense geheime dienst. De opbrengst van deze smokkel zou via rekeningen van de geheime dienst zijn verder gesluisd.

Constantinescu moest ook toegeven dat pogingen om te onderzoeken wie er in het verleden met de communistische geheime dienst Securitate heeft samengewerkt, op niets zijn uitgelopen. De resultaten van de daartoe speciaal ingestelde onderzoekscommissie zijn `nul komma nul', aldus de president. ,,De huidige noch de toekomstige parlementariërs zijn onderzocht op hun verleden.''

De kritiek van Constantinescu geldt zowel de centrum-rechtse politici die nu een regering vormen als de voormalige communisten die tot 1996 aan de macht waren. Opiniepeilingen geven aan dat de sociaal-democratische partij (PDSR) van oud-president Ion Iliescu op een absolute meerderheid afstevent bij de parlementsverkiezingen op 26 november. Bij de race om het presidentschap ligt Iliescu eveneens straatlengtes voor.