Onder de douche

,,Je moet niet denken dat je allemaal een Zweedse keuken krijgt.'' Zo sprak ooit, in het begin van de zeventiger jaren, burgemeester Wim Thomassen tot bewoners van de Gouvernebuurt die betere woningen eisten. Omdat veel huizen in de lange, donkere, in het begin van de (vorige) eeuw aangelegde straten tussen Nieuwe Binnenweg en West-Kruiskade zelfs geen douche hadden, ging een groep actievoerders, later verenigd in de Aktiegroep Het Oude Westen, ook eens bij Thomassen thuis onder de douche. Een foto van een naakte actievoerster de douchedeur viel open haalde vele kranten.

Het was 1970 toen de actiegroep de strijd begon tegen het stadsbestuur dat nog droomde van nog meer havens en Hoogovens op de Maasvlakte, en weinig oog had voor de noden van de gewone Rotterdammers die 25 jaar na de oorlog ook eens aan de beurt wilden komen. Het oprukkend beton van de cityvorming wierp zijn schaduw over de Gouvernestraat, de Jozeflaan en de andere straten die door de Limburgse speculant Gouverne in de eerste jaren na 1900 op gedempte sloten waren aangelegd. Sommige stadsplanners en politici vonden dat de trieste wijk in de oorlog ook maar beter gebombardeerd had kunnen worden. Er woonden veel (haven)arbeiders, er waren talloze bedrijfjes die voor herrie en stank zorgden, en een flink aantal marxistisch-leninistische en andere linkse studenten, zoals de huidige PvdA-wethouder Els Kuijper. Café Hoboken aan de Nieuwe Binnenweg was hun hoofdkwartier. Kuijper: ,,Avond aan avond werd er gediscussieerd en werden er plannen beraamd.''

De actiegroep boekte succes: woningen werden verbeterd, en nieuwe gebouwd, er kwamen dwarsdoorbraken om de wijk meer lucht te geven, pleinen met speeltuigen voor kinderen en zelfs een schoon en veilig wijkpark achter de Westersingel. Nu is de Aktiegroep Het Oude Westen een gewone bewonersorganisatie, met een kantoor en professionele opbouwwerkers. Ook het dertigjarig bestaan werd afgelopen weekeinde professioneel gevierd – met twee opvoeringen van een eigentijdse `soap'. De `Zweedse keukens' van Thomassen en de `Internationale' komen daarin wel even aan de orde, maar de meeste aandacht gaat naar de problemen van vandaag, zoals vieze straten en verzakte tegels, duivenpoep, parkeergelden, verkeersdrempels, de adviesraad voor het centrum die subsidiepotten beheerst en de omstreden plannen van Nighttown voor een terras ten koste van een stukje wijkpark.

De grootste verandering die het Oude Westen heeft ondergaan, wordt getoond door de deelnemers aan `En toen was er nu', zoals de titel van de eerste aflevering van de soap luidt (de volgende drie komen in januari, april en juni). Er zijn 21 spelers, van tien nationaliteiten. Twee keer zat Odeon in de Gouvernestraat dit weekeinde vol met buurtbewoners die plezier hadden. Er was maar een enkeling die de strijdkreet `jonassen met Thomassen' nog kende.