Mitchell begint snel onderzoek Israël

De Amerikaanse ex-senator George Mitchell verwacht op korte termijn alle voorbereidingen te hebben afgerond en met zijn onafhankelijke commissie onderzoek te gaan doen naar de oorzaken van het huidige Israëlisch-Palestijnse geweld. Naast Mitchell – die de afgelopen jaren een sleutelrol heeft gespeeld in het vredesproces in Noord-Ierland – maken onder anderen de Turkse ex-president Demirel, de Noorse minister van Buitenlandse Zaken, Thorbjoern Jagland, en Javier Solana, buitenlandcoördinator van de Europese Unie, van de commissie deel uit. Tot het onderzoek werd 17 oktober besloten tijdens de door president Clinton voorgezeten regionale top in de Egyptische plaats Sharm el-Sheikh. Het onderzoek was een gebaar naar de Palestijnen.

Mitchell sprak gisteren tot verslaggevers in New York, na een ontmoeting met de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, die zelf in Sharm el-Sheikh een belangrijke rol speelde. Annan suggereerde vrijdag dat Mitchells commissie ook 30 tot 40 militaire en politie-expert zou kunnen omvatten. Het idee daarachter was, aldus diplomaten, dat dit de snelste mogelijkheid zou zijn om te helpen een eind te maken aan het bloedvergieten, en de noodzaak zou wegnemen van een aparte VN-waarnemersmacht, waarom de Palestijnen al geruime tijd vragen. Maar Mitchell verplichtte zich tot niets. ,,We zoeken advies en aanbevelingen van de wijdst mogelijke sortering bronnen, maar we zullen onafhankelijk optreden'', zei hij.

Annan omschreef gisteren de commissie van Mitchell als ,,parallelle exercitie'' naast onderhandelingen in de Veiligheidsraad van de VN over een specifiek Palestijns voorstel dat oproept tot de legering van een 2.000 man tellende VN-waarnemersmacht ter bescherming van Palestijnse burgers. De Verenigde Staten, die vetorecht in de Veiligheidsraad hebben, hebben gezegd zo'n waarnemersmacht tegen te houden zolang Israël er niet van wil weten. In Israël leek de afgelopen dagen enige beweging te zitten in het tot dan totaal afwijzende standpunt. Gisteren zei een woordvoerder van premier Barak echter dat Israël op dit moment is gekant tegen de komst van waarnemers.