Klimaatactivisten bouwen dansend aan protestdijk

Actievoerders legden zaterdag zandzakken voor de deuren van het Haagse Congrescentrum, decor van de klimaatconferentie.

Ze hadden de andere passagiers op het veer uit Engeland een beetje boos gemaakt. Zo uitbundig zaten Lia (18), Bridget (18) en Rahel (20) vrijdag te tekenen aan een spandoek voor de milieuactie van de volgende dag in Den Haag. ,,Ever heard of weather depression?'' hadden ze bedacht. Maar eenmaal aangekomen hadden ze het doek weer opgeborgen. ,,Er zat een leuke dubbele betekenis in'', zegt Bridget kleumend, ,,maar het sloeg niet echt aan. It didn't quite click.'' Ze lacht vanonder haar rode kerstmanmuts.

Depressief zijn ze inderdaad allerminst, de vijfduizend activisten die zaterdag onder aanvoering van het Nederlandse Milieudefensie en zijn internationale grote broer Friends of the Earth demonstreren bij het Nederlandse Congrescentrum, waar deze weken de Wereldklimaatconferentie plaats vindt. Lachend, zingend en dansend sjouwen en bouwen ze in twee uur met zakken zand een symbolische dijk van vierhonderd meter. Het meest dreigende moment doet zich helemaal aan het begin voor – en komt voor rekening van de weergoden.

Uiteindelijk blijft het droog in Den Haag. En alles verloopt volgens plan. Zelfs conferentievoorzitter Jan Pronk blijkt bereid de actievoerders een hart onder de riem te steken en draagt een zandzakje bij aan de dijk. Pronk beklimt buitenlangs de winderige stellage van een paar meter hoog die als spreekgestoelte voor de actievoerders dient. Hij ontwaart in de verte een spandoek met de leus `Save the climate', roept iets over woorden en daden en komt vlotjes uit bij: ,,Ratify the Kyoto protocol!'' Hij krijgt een bescheiden applaus van de toch nog sceptische actievoerders.

,,Het is beter dan dat hij zich afzijdig houdt'', vindt Wijnand Duyvendak (Milieudefensie) ,,maar nu moet hij het wel waarmaken.'' Aan het einde van de middag is Duyvendak blij met het gemoedelijke karakter die de actie gekregen heeft. ,,Dit is geen grimmige, maar een opgewekte en optimistische actie'', had hij eerder al gezegd. ,,We voeren geen actie tegen de conferentie, maar juist opdat zij een succes wordt.''

`De dijk' zoals de actie liefkozend door de actievoerders wordt genoemd,is nadrukkelijk bedoeld om aandacht te trekken, niet om verzet te plegen tegen de machtigen en hun apparaat. Alles is zorgvuldig doorgesproken en `onderhandeld' met de politie. Binnen de grenzen van het door de Verenigde Naties beveiligde gebied bouwen twee- à driehonderd geaccrediteerde actievoerders (de `binnendijkers') een stukje dijk dat tot het einde van de conferentie mag blijven liggen. De `bezorgde burgers' die dit weekeinde uit binnen- en buitenland zijn toegestroomd, mogen niet in dat binnendijkse gebied komen. Hun dijk ligt op straat en blijft slechts één dag liggen over de brede laan die maandag weer begaanbaar moet zijn voor verkeer.

,,Veel jongeren hier weten waarschijnlijk niet precies waar ze het over hebben'', zegt even verderop Jerôme Gleizes (31), docent economie aan de Universiteit Paris XIII en bestuurder van Les Verts, de Franse Groenen. Gleizes is `blij verrast' over het aantal jongeren onder de driehonderd Fransen die de vorige dag zijn aangekomen, in zes bussen. Hij is ook opgetogen over de sfeer van de demonstratie. Maar zijn gezicht betrekt als hij hoort dat het deel van de dijk waaraan hij werkt morgen weer wordt afgebroken. ,,Ach, als er maar een stukje van de dijk blijft liggen. Het gaat om het teken dat we geven'', zegt weer even verder Henk Eleveld (61). Hij is ervan overtuigd dat de actie uiterst belangrijk is: ,,Als je dit niet doet, gebeurt er niets. Alle revoluties zijn in een achterstraat begonnen.''

    • René Moerland