Fournet is na 50 jaar nog dezelfde

Vijftig jaar geleden dirigeerde Jean Fournet voor het eerst het Radio Filharmonisch Orkest in een programma met muziek van Ravel. Toen al bewandelde de nu 87-jarige Franse dirigent, van 1961 tot 1978 de vaste dirigent van het Radio Filharmonisch, de gulden middenweg tussen 'uitbundigheid en technische nauwgezetheid.' Nu doet hij nog precies hetzelfde.

Op weg naar het podium maakte Fournet een breekbare indruk, maar oog in oog met zijn oude orkest stond hij kaarsrechtop. Met minimale gestiek inspireerde Fournet de musici tot opperste concentratie en zeldzame klankschoonheid. 'Iets van de oude band blijfje toch altijd voelen', zei Fournet verleden week in deze krant. Die vertrouwdheid was ook voelbaar onder de musici, die hun oude meester met respect bejegenden en maar een halve hint nodig hadden om exact aan te voelen wat Fournet verlangde.

Vanzelfsprekend vierde Fournet zijn 50-jarige jubileum met een Frans programma: La boite à joujoux van Debussy en de Symphonie fantastique van Berlioz. Met beide werken bleek de maestro op atomair niveau vergroeid, en wist hij tot in de kleinste details door te dringen in de geheime spelonken van deze partituren. Het orkest at uit zijn hand, terwijl Fournet, voornaam, ingetogen en vol wijsheid, functioneerde als de ster die ons de weg wijst naar de goddelijke dimensies in deze muziek.

Speelsheid is wel het laatste waarmee je de conscientieuze en minitieuze directie van Fournet zou associëren. Maar toch wist de oude maestro in zijn onnavolgbaar heldere, genuanceerde en subtiel gekleurde versie van de balletmuziek La boite à joujoux exact verwachtingsvolle en intieme speelsheid op te roepen, waarmee kleine kinderen hun poppen, knuffels en tinnen soldaatjes 's nachts tot leven zien komen.

Ultieme passie regeert in de Symphonie fantastique, waarin draaikolken van de tederste liefde tot aan de heftigste razernij het publiek meesleuren in het verraderlijke drijfzand van de romantische liefde. Fournet lijkt veel te nobel en evenwichtig voor zulke extatische emoties, maar toch klonk Berlioz zelden zo bedwelmend en meeslepend. Alleen waar zijn muziek louter razernij of ordinaire jalouzie uitdrukt, raakte Fournet misschien net niet de krankzinnige kern. Maar over het geheel genomen stegen het Radio Filharmonisch Orkest én Berlioz in alle opzichten ver uit boven het gangbare en bewees Fournet dat hij de kunst van het verfijnde dirigeren ook nu nog als geen ander verstaat.

Concert: Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Jean Fournet. Gehoord: 9/11 Concertgebouw Amsterdam. Radio 4: 7/12 20.02 uur.