Collectie van Rau naar de Kunsthal

De Kunsthal in Rotterdam laat in januari een selectie zien uit de brede, zeer omvangrijke kunstcollectie van de Duitse arts Gustav Rau, die de opbrengst van zijn bezit wil nalaten aan Unicef.

Het gaat om ongeveer honderd schilderijen, die ,,in hinkstapsprongen'', aldus Kunsthal-directeur Wim Pijbes, een overzicht geven van vijf eeuwen Europese schilderkunst. Een overzicht vanaf Fra Angelico (1387-1455) tot en met Morandi (1890-1964), dat nu te zien is in het Musée du Luxembourg in Parijs en dat na Rotterdam naar het Metropolitan Museum in New York en andere musea in Amerika reist. ,,Het wordt de meest prestigieuze tentoonstelling die de Kunsthal ooit in huis had en ongetwijfeld een hoogtepunt van Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001'', aldus Pijbes.

Dezelfde collectie is al lange tijd inzet van een juridisch steekspel. Rau (78), die zich graag verre houdt van politiek en overheidsbemoeienissen, bracht zijn circa 800 kunstwerken grotendeels onder in een afzonderlijke stichting in Zwitserland. Inmiddels staat deze en een andere stichting van Rau onder toezicht van het federale ministerie van binnenlandse zaken, nadat zowel een sociale dienst als een voormalige advocaat van Rau, een zaak tegen hem aanspande. Ze wilden Rau onder meer vanwege diens gezondheid handelingsonbekwaam laten verklaren.

Het conflict houdt verband, aldus Pijbes, met het dreigende vertrek van de collectie uit Zwitserland. Het Musée du Luxembourg, dat al in 1750 zijn deuren opende, en zodoende nu doorgaat voor het oudste museum ter wereld, zou Rau's bezit best willen huisvesten. Parijs is er veel aan gelegen het sluimerende Musée du Luxembourg weer op de kaart te zetten. Hetzelfde museum stelde ook de tentoongestelde selectie samen. Rau wil dat het rendement uit zijn totale nalatenschap de ontwikkelingshulp in de Derde Wereld ten goede komt. Zwitserland zou willen voorkomen dat na de collectie van baron Thyssen-Bornemisza, die in 1992 vanuit Lugano naar het Palacio de Villahermosa in Madrid verhuisde, ook de verzameling Rau vertrekt.

Rau, een specialist in tropische geneeskunst, kindergeneeskunde en gynaecologie, werkte tientallen jaren als arts in Afrika. Een groot deel van zijn vermogen, verkregen uit de verkoop van familiebedrijven, investeerde hij in de bouw van een ziekenhuis in het toenmalige Zaïre en een educatief project aldaar waaraan jaarlijks 30.000 kinderen deelnemen. Vanaf de jaren zestig reisde hij af en toe naar Europa om kunst aan te kopen. Aanvankelijk beelden (220 stukken), later figuratieve schilderijen die gezamenlijk alle Europese schilderscholen vertegenwoordigen: 240 oude meesters (Cranach, El Greco, Ribera, Judith Leyster, Gerard Dou, Canaletto), 160 schilderijen uit de 19de en 20ste eeuw (Courbet, Monet, Renoir, Degas, Lautrec, Bonnard, Vuillard, Macke, Kandinsky etc.).