Bittere afrekening tussen vrienden Kohl en Schäuble

Deze week verschijnt een dagboek van de Duitse oud-bondskanselier Helmut Kohl. Een harde afrekening, maar weinig nieuws.

Eigenlijk wilde oud-bondskanselier Helmut Kohl helemaal geen dagboek publiceren. Maar de campagne van zijn tegenstanders die ,,bewust de geschiedenis vervalsen'' en hem als ,,een crimineel'' willen afschilderen liet hem geen andere keus. Kohl schrijft op hoe ,,de mens Helmut Kohl'' de zwartgeldaffaire heeft beleefd. De namen van de geheime geldgevers onthult Kohl niet. Onthullend is wel de manier hoe het tot een breuk kwam tussen de beide Männerfreunde Kohl en Wolfgang Schäuble, de `eeuwige kroonprins'.

,,In dit kantoor zal ik mijn leven lang niet meer komen'', riep Schäuble 's morgens op dinsdag 18 januari 2000 tegen Kohl. Uit de voorpublicatie van Kohls dagboek (Mein Tagebuch 1998-2000) in de Welt am Sonntag blijkt dat het er hard aan toe is gegaan tussen de twee vroegere politieke vrienden, die sinds de bewuste dinsdag geen woord meer met elkaar wisselden.

Schäuble, destijds nog partijvoorzitter van de CDU, was voorafgaand aan een spoedzitting van het partijbestuur naar Kohls kantoor gegaan. De wanhoop bij de christen-democraten over het schandaal was groot. De CDU was nog niet bekomen van de klap dat Kohl een geheim netwerk van rekeningen onderhield, of er werd onthuld dat de CDU in Hessen jarenlang miljoenen aan zwart geld op rekeningen in Zwitserland had gestald die als zogenaamde `joodse erfenissen' naar Duitsland werden overgemaakt. De verklaring van Kohls ex-minister Manfred Kanther, jarenlang voorzitter van de CDU in Hessen, was ,,als een bom ingeslagen''. Dus het was begrijpelijk dat Schäuble die morgen zeer opgewonden was, schrijft Kohl.

Zo kon het niet verder gaan, zei Schäuble. ,,De partij gaat enorm gebukt onder mijn weigering de namen van de donateurs te noemen en openhartig aan de opheldering mee te werken'', noteert Kohl. ,,Door mijn houding zou ik hem tot aftreden dwingen.'' Schäuble werpt hem voor de voeten dat er helemaal geen donateurs zijn en Kohl daarom niemand kan noemen. Dan wordt het gesprek volgens Kohl ,,buitengewoon heftig''.

,,Wolfgang Schäuble vroeg me daarop voor de laatste keer uiterst nerveus of ik van plan was de namen van de donateurs te noemen. Toen ik daarop met nee antwoordde, zei hij letterlijk: dan blijft me niets anders over dan mijn aftreden bekend te maken. Daarop zei ik: dat zul je niet doen'', schrijft Kohl. Schäuble deed het wel en werd opgevolgd door partijsecretaris Angela Merkel.

Kohl noemt deze scène in zijn dagboek ,,een van de ergste ervaringen'' in zijn leven. Een vriendschap van jaren was volkomen kapot. Vervolgens uit hij de verdenking dat Schäuble samen met Merkel een complot had beraamd om de partij tegen Kohl op te zetten. Kohl meent zeker te weten dat Schäuble op de hoogte was van Merkels ,,knalharde oproep aan mij om alle politieke functies neer te leggen''. Dat deed Merkel in een opzienbarend artikel in de Frankfurter Allgemeine Zeitung vlak voor kerstmis, waarin ze de CDU vroeg afstand te nemen van Kohl.

Kohl mag de complottheorie opperen, Schäuble schreef onlangs in zijn eigen boek (Mitten im Leben) dat Kohl juist één grote intrige tegen hem op touw had gezet. Schäuble was ontdaan toen hij die dinsdag in januari op Kohls kamer binnenkwam en deze hem toeriep: ,,Treed je niet af?''

Veel te laat begreep Schäuble dat Kohl een intrigant is, die een spel tegen hem speelde. ,,Geen seconde had Kohl eraan gedacht loyaliteit tegenover de partij of tegenover hem voorrang te geven'', schrijft Schäuble verbitterd.

De enige van het trio die gelaten reageert is Angela Merkel, de huidige CDU-voorzitter. ,,Het is Helmut Kohls goed recht zijn visie op te schrijven'', zei Merkel gisteren. Maar Kohls opmerking dat hij het meest onder de affaire had geleden, liet ze niet zonder commentaar. ,,Wij allen in de partij hebben oneindig geleden''. Verder is de affaire-Kohl wat haar betreft beëindigd. Noemt Kohl Merkel zelf niet in zijn dagboek ,,een besluitvaardige vrouw, die snel leert''?