`Vestigingsklimaat wordt beter'

Amerikaanse brievenbus-firma's zijn binnenkort minder welkom in Europa, althans, als het aan staatssecretaris Bos ligt. Brussel tevreden, Nederlands bedrijfsleven tevreden, Missie geslaagd?

Paars-II heeft er sinds gisteren weer een `win-win-situatie' bij. De kritiek uit Brussel op de vele gunstige fiscale maatregelen voor het internationale bedrijfsleven wordt volgende week naar verwachting grotendeels weerlegd, en dat terwijl het vestigingsklimaat voor het internationale bedrijfsleven verbetert.

De Brusselse discussie spitst zich toe op de zogenoemde rulings, de afspraken die het bedrijfsleven met de belastingdienst maakt over het moment van winstuitkering en -belasting. ,,Schadelijk en concurrentievervalsend'', aldus een Europese werkgroep onder leiding van de Britse staatssecretaris Primarolo, die Nederland eind vorig jaar met tien schadelijke regelingen bovenaan een zwarte lijst plaatste. ,,Pure jaloezie, we doen alles binnen de regels'', zegt staatssecretaris Bos (Financiën). ,,Maar in Brussel gaat het niet om gelijk hebben maar om gelijk krijgen'', voegt hij er minzaam aan toe.

Bij zijn aantreden, in maart dit jaar, had Bos naar eigen zeggen nog ,,weinig verstand van de Europese belastingdiscussie''. Premier Kok en minister Zalm spoorden hem aan zich in korte tijd het dossier eigen te maken. Kok en Zalm vonden het eind vorig jaar tijdens de top in Helsinki erg vervelend dat Nederland als gevolg van de Europese kritiek bijna een veto moest uitspreken inzake fiscale regelingen. Maandag stuurt hij het resultaat van die inspanningen naar de Tweede Kamer. Volgende week vergaderen de Europese ministers van Financiën over de belastingen. De Nederlandse inzet: geen taboes meer.

Wat gaat u doen om aan de kritiek uit Brussel tegemoet te komen?

,,We gaan ons ruling-beleid aanpassen aan de internationaal erkende richtlijnen van de OESO. Dat maakt het inzichtelijker voor iedereen. Zowel voor onze critici in Brussel als voor het bedrijfsleven. Doordat we de OESO-richtlijn onderschrijven denk ik zeven van de tien kritiekpunten te kunnen ondervangen. Voordat we verdere stappen ondernemen wil ik eerst weten in hoeverre de andere landen over de brug komen. Één maatregel wil ik echter absoluut houden, de zogenoemde deelnemingsvrijstelling (geen dubbele of verhoogde belasting op bedrijfswinsten bij vestigingen in landen waar Nederland belastingverdragen mee heeft, red.). Dat is een van de hoekstenen van ons fiscale beleid, die is al meer dan eeuw oud.''

Internationale belastingadviseurs vinden dat u niet moet wijken voor Brusselse kritiek. U zwalkt, verkwanselt het Nederlandse vestigingsbeleid, frustreert de toezegging van nieuwe rulings. Stoort u zich aan die uitlatingen?

,,Ach, er zijn grote financiële belangen in het spel, dan krijg je al snel dit soort reacties. In het begin, toen ik nog niet zo veel afwist van deze materie, ergerde ik me wel aan hun ferme uitlatingen, kon ik er echt kwaad om worden. De adviseurs gingen steeds verder in hun voorstellen, het werd steeds gekker. We hebben op een gegeven moment een grens moeten trekken. Hun constatering dat het na de Europese kritiek op Nederland allemaal veel langer zou duren voordat er rulings worden afgegeven, klopt gewoon niet. De afhandeling door de dienst wordt steeds sneller. Het vestigingsklimaat wordt er echt alleen maar beter op, dat verzeker ik.''

In het voorstel lijkt het er op dat vooral Amerikaanse bedrijven worden aangepakt. Waarom vooral zij?

,,We hebben op het moment een goede relatie met het Amerikaanse bedrijfsleven. Feit is wel dat van de fiscale constructies die adviseurs proberen aan te bieden, er gebruik wordt gemaakt van de verschillen van de belastingstelsel tussen de VS en Nederland. Het zijn met name Amerikaanse bedrijven die hiervan profiteren. Daar is op zich niets mis mee, zij het dat het vaak om louter `papieren vestiging' in Nederland gaat zonder dat hiermee één arbeidsplaats in Nederland gecreëerd wordt. Dan moet je je afvragen of dat nog wel in het belang is van Nederland en het Nederlandse bedrijfsleven en of het de goede relatie tussen Nederland en Amerika niet op het spel zet.''

U heeft tevens een werkgroep ingesteld die gaat onderzoeken hoe het vestigingsklimaat in Nederland nog verder kan worden verbeterd. Hun aanbevelingen zullen echter pas na 2002 beleid worden. Gebeurt er tot die tijd dan helemaal niets meer?

,,Ik sluit niets uit. De werkgroep gaat nu aan de slag. Ze gaan inderdaad kijken of het tarief voor de vennootschapsbelasting verder omlaag moet. Bij de huidige herziening van het belastingstelsel hebben we er heel duidelijk voor gekozen om een fikse lastenverlichting door te voeren. Als je knelpunten in een belastingstelsel oplost, dan heb je soms een lastenverlichting nodig om de herziening mogelijk te maken en draagvlak te houden. Dat geldt hier ook.''

Maar, als de resultaten van de werkgroep, die medio 2001 moet rapporteren, aanleiding geven om dan al iets te doen, zal ik dat niet nalaten.''

Een verder verlaging van de vennootschapsbelasting dus?

(Na een lange stilte) ,,Daar laat ik me nog niet over uit, dat is te vroeg. Misschien gaat de kapitaalsbelasting wel verder omlaag.''