Soeharto-junior is justitie ook met huizen te slim af

President Wahid is woedend. Tommy, de veroordeelde jongste zoon van Soeharto, is nog steeds voortvluchtig. Justitie concentreert zich nu op zijn onroerend goed.

Het geduld van Abdurrahman Wahid raakt op. De Indonesische president, zijn regering en het landelijke politieapparaat worden al twee weken voor schut gezet door een schatrijke gauwdief. De voortvluchtige zwendelaar, Hutomo (`Tommy') Mandala Putera, is de jongste zoon van Wahids ambtsvoorganger, Soeharto. Met zijn succesvolle verdwijntruc tart hij het nieuwe bewind dat door de vruchteloze jacht dagelijks aan gezag inboet.

Donderdag liet Wahid vanuit het sultanaat Brunei weten dat de schurk voor zijn thuiskomst moest zijn ingerekend. Gisteren was de president terug in Jakarta, maar de procureur-generaal en de landelijke politiechef moesten bekennen dat het nog steeds niet was gelukt. Gistermiddag, tijdens zijn wekelijkse persconferentie, zei de president dat hij binnen 24 uur zou nagaan of de beide heren ,,hun werk naar behoren hebben verricht''.

In september ontsloeg Wahid de vorige politiechef toen die niet onmiddellijk reageerde op Wahids bevel Tommy in te rekenen. Die was toen nog niet veroordeeld, maar Wahid hield hem verantwoordelijk voor de bloedige bomaanslag op de effectenbeurs van Jakarta. Omdat er geen schijn van bewijs was, en de politiegeneraal in kwestie zijn best deed zich de regels van een rechtsstaat eigen te maken, volstond hij met verhoor en heenzending.

De 38-jarige multimiljonair en gewezen playboy Tommy Soeharto werd in september in hoger beroep tot achttien maanden celstraf veroordeeld wegens een frauduleuze grondtransactie, maar vroeg gratie aan de president. Hangende die procedure bleef hij op vrije voeten. Wahid wees het verzoek af. Op 3 november, toen Tommy zich moest melden bij de Cipinang-gevangenis in Jakarta-Oost, nam hij met verrassend gemak de benen. Sindsdien is hij spoorloos.

Om het Indonesische publiek te tonen dat er niet met het gezag te spotten valt, liet het openbaar ministerie deze week beslag leggen op de woning van Soeharto-junior in de Jakartaanse villawijk Menteng. Het blok in kwestie wordt nagenoeg geheel bewoond door leden van de Soeharto-clan. Behalve tot een celstraf is Tommy ook veroordeeld tot een boete van 35 miljard roepia (ongeveer 9 miljoen gulden). Onroerend goed, moet het openbaar ministerie hebben gedacht, loopt niet weg, maar zo simpel is dat niet.

Toen de officier van justitie onder het oog van de camera's een plakkaat aan de voordeur bevestigde, verscheen Tommy's echtgenote, vergezeld van een van haar advocaten. Zij heet voluit Ardhia Pramesti Regita Cahyani Suryobandoro en is afstammelinge van een Solonese prins. Wijlen Tommy's moeder, Hartinah, was ook van adel en zag graag wat extra blauw bloed in de familie. `Tata', zoals zij in de wandeling heet, tekende via haar raadsman bezwaar aan tegen de beslaglegging, want het paar is in gemeenschap van goederen getrouwd en de helft van de woning is dus van haar.

Justitie zocht naarstig verder in Tommy's huizenbezit, maar kwam tot de conclusie dat er van de zeventien panden die hij in de loop der jaren in Jakarta heeft aangeschaft, vijftien inmiddels aan eventuele beslaglegging zijn onttrokken. Ze zijn beleend bij een bank, weggeschonken of overgeschreven op een andere naam. Een van de fraaiste panden staat in Cipete, een dure wijk in Jakarta-Zuid. Dat blijkt volgens het kadaster in 1992 meteen na aankoop op naam te zijn gezet van Maya Rumantir, een gefortuneerde zangeres uit Manado, die destijds een verhouding had met Tommy.

Deze week zijn de zes advocaten van de voortvluchtige door de politie voor verhoor ontboden, want de hermandad vermoedt dat zij weten waar hun cliënt uithangt. De raadslieden ontkenden bij hoog en bij laag en mochten gaan. Tata moest gisteren op het matje komen, maar zij liet via haar advocaat weten geen tijd te hebben, want ze was nog druk bezig ,,de dagvaarding te bestuderen''. Maandag krijgt ze opnieuw een kans en dan moet ook Tommy's jongste zuster, Mamiek, op het appèl verschijnen. Wordt vervolgd.