Kathedraal in televisieland

De KRO heeft iets te vieren. Met affiches en een relletje is de omroep er in geslaagd de aandacht te vestigen op de 75ste verjaardag. Volgend weekeind is het feestje. Vandaag alvast een gesprek met de voorzitter.

De campagne met gelovige hellsangels, bezonnebrilde maffiafiguren en vooral de madonna met visketting en duimzuigende baby voor haar naakte borstje is een succes. Negentig opzeggingen en 900 nieuwe leden, waarvan de meeste via de KRO website Gevoeldelen.nl.

Frans Slangen (57), van huis uit moraal-theoloog, volgde na een bestuurlijke carrière in gezondheidszorg en onderwijs begin 1996 oud-minister Gerrit Braks op als voorzitter van de KRO. Slangen is niet alleen voorzitter van de 550.000 leden tellende vereniging, maar ook van de ledenraad, het bestuur en de directie. Een vrij unieke constructie, zegt hij zelf, die moet zorgen voor een duidelijk verband tussen de KRO als vereniging en bedrijf. ,,Als ik zo terugkijk denk ik dat we de afgelopen vijf jaar heel wat in gang hebben gezet en veranderd.''

Zoals?

De KRO maakte niets anders dan radio, televisie, twee omroepbladen, punt. We moesten leren anticiperen op ontwikkelingen in onze omgeving. Voor een commercieel bedrijf is dat normaal; voor de mensen hier was het compleet nieuw. We zijn ook gaan nadenken over wat we nou eigenlijk willen. Dat heeft toen geleid tot de eerste verandering: de slogan `het gevoel blijft' en een ander logo.

Dat oog.

Nee, dat is een mandje. Het oude logo werd altijd geassocieerd met een kruis en dit is eigenlijk een pateen, het schaaltje waar de hosti op ligt en dat de kelk bedekt. Dat kun je een heel katholieke betekenis geven. Ons geloof willen we zichtbaar maken in programma's. In Kruispunt is vorige week over zelfdoding gesproken. Spoorloos legt al jarenlang het probleem bloot dat mensen ontworteld kunnen raken als ze losraken van hun gemeenschap. Niet alleen ouders hebben recht op een kind, maar ook kinderen hebben recht op ouders. Eigenlijk een heel conservatief standpunt. Met Spoorloos beïnvloed je ethische opvattingen en normen.

Dat zou u meer willen doen?

Het is onze taak. We moeten accenten leggen op zorg, samenleving en levensbeschouwing. Maar we kunnen niet alles doen en je kunt niet zo maar een succesprogramma schrappen, je moet ook aan het bestel en de marktaandelen denken. De komende jaren zullen we ons concentreren op de thema's zorg en samenleving, educatie en opvoeding, en levensbeschouwing en spiritualiteit. De huidige maatschappij is heel sterk geënt op rationaliteit en economisch denken.

U wilt meer gevoel.

Niet alleen gevoel en emotie maar het besef dat er meer is. Ratio kun je beleven in je middenrif, in je hart. Katholiciteit is voor ons een grondwaarde. Onze campagne gaat eigenlijk nergens anders over. Het is een uitdrukking van geloof, hoop en liefde.

In de hoop dat dat mensen aantrekt?

In de hoop dat iedereen dat begrijpt. We proberen de fundamentele waarde van katholiek zijn zichtbaar te maken. Katholieken zijn nu eenmaal anders dan protestanten. Je moet niet je identiteit verloochenen of relativeren – wat katholieken overigens graag doen; veel van onze organisaties zijn opgegaan in grotere gehelen. Maar de KRO is gelukkig nog de KRO.

U zendt uit op zenders die streven naar een eigen gezicht.

Dat dwingt ons tot geprofileerder programma's. Inhoudelijk, maar ook in design, cameravoering, decor en met presentatoren die af en toe `kro' zeggen. Ook zonder logo moet de kijker meteen merken dat iets van ons is.

Hoe gaat het verder de komende jaren?

We hebben bladen ontwikkeld als de KRO Krant en de Spoorlooskrant en met uitgevers als Zwijsen doen we interessante educatieve projecten met tv, video, cd-roms, boekjes en websites als Leerkracht.nl. Natuurlijk blijft er ook altijd `open net tv', maar met internet of breednet kunnen we als KRO meer diepgang geven en onderwerpen aan de orde stellen voor een klein publiek. Nu blijft er veel liggen en zijn belangrijke programma's verdwenen naar de randen van de nacht. De ambitie van een marktaandeel van 40 procent voor de drie publieke zenders samen lijkt de essentie van het bestel aan te tasten. Dat probleem moeten we oplossen.

Waarom geen eigen zender begonnen?

Dat is niet te betalen en bovendien blaas je dan het bestel op. Nu zijn alle stromingen van onze samenleving vertegenwoordigd. Als je er iets uithaalt, trekt iemand het naar zich toe. De overheid of wie dan ook. Nu al is het voor mij onvoorstelbaar hoe dicht de politiek op Hilversum zit. De huidige mediawet noem ik een statuut. Alles is tot in detail geregeld.

Hoe vind je kijkers voor programma's op internet en breednet?

Voor onze activiteiten op breednet is het heel belangrijk hoe we met onze vereniging omgaan. De leden zijn niet alleen onze baas, onze legitimering en ons bestuur, maar straks wellicht ook onze enige klanten.

Net als vroeger toen iedereen enkel naar zijn eigen omroep luisterde?

We gaan niet terug naar de verzuiling. Het gaat nu om mensen die zich bij je thuisvoelen en die je informatie of een product appreciëren, terwijl het misschien humanisten of EO'ers zijn. Het zijn in ieder geval mensen die ergens voor staan en een engagement delen. We zijn geen commercieel bedrijf dat wat leuks verkoopt. We willen een gemeenschap creëren. Soms noemen we de KRO wel eens de nieuwe kathedraal.

Een katholiek gebouw in het medialandschap.

Niet alleen in het medialandschap. Mensen hebben behoefte aan ontmoeting. Dat merken we gewoon. Als we iets organiseren dan komen de mensen. En die praten over wat ze bezighoudt.

Vindt u het niet vreemd dat als je een poster uit de huidige campagne bestelt dat je dan meteen lid wordt?

Als iemand iets van ons wil hebben moet daar wat tegenover staan. Volgens onze kijkcijfers zouden we drie keer zo groot moeten zijn. Die 2,3 miljoen kijkers naar Spoorloos beseffen blijkbaar lang niet allemaal dat ze zonder KRO geen Spoorloos zouden hebben.