`Filipijnse president speelt Robin Hood'

Joseph Estrada dreigt als Filipijnse president te worden afgezet. Maar hij heeft het pleit nog niet verloren, denkt de Filipijnse hoogleraar Bolongaita.

In de touwen hangen en de klappen incasseren totdat de tegenstander alle energie heeft verbruikt. Dat is de simpele strategie van een beperkte bokser die de Filipijnse president Joseph Estrada hanteert. ,,En dan slaat Estrada toe'', voorspelt dr. Emiliano Bolongaita.

De president moet eind deze maand terechtstaan in de Senaat op beschuldiging van omkoping en corruptie. Hij zou belastinggeld en de opbrengt van een illegale bingo in eigen zak hebben gestoken. De oppositie vindt dat Estrada onmiddellijk moet aftreden. Ze is ervan overtuigd dat Estrada het proces in de Senaat niet zal overleven. Bolongaita, een professor gespecialiseerd in Filipijnse politiek en verbonden aan de Nationale Universiteit van Singapore, denkt dat de tegenstanders van de president te vroeg victorie hebben gekraaid.

Hoe weet u dat zo zeker?

,,Ik ken de Filipijnse politiek en ik ken de meeste politici die zijn overgelopen van Estrada naar de oppositie. Ze zijn te zeker van hun zaak en doen waar Estrada, die in de touwen hangt, op rekent. Ze maken inschattingsfouten. Vooral vice-president Gloria Macapagal Arroyo, die nu de oppositie tegen Estrada leidt. Arroyo heeft gezegd dat ze met de kerstdagen president zal zijn. Ook heeft ze alvast een kabinet benoemd. Dat zijn twee ongelooflijke blunders. Ze is veel te gretig en wekt de indruk dat ze uit is op macht. Met dat soort figuren willen Filipijnen juist afrekenen. Bovendien, door nu al een kabinet te benoemen, passeert ze ook veel mensen. Dus ze maakt al vijanden nog voordat ze haar doel heeft bereikt.''

Maar ze kan rekenen op de steun van de kerk.

,,De kerk is lang niet zo'n belangrijke bondgenoot als iedereen denkt. Filipijnen mogen dan overwegend katholiek zijn, ze scheiden hun politieke voorkeuren heel pragmatisch van hun geloof. President Fidel Ramos won de verkiezingen van 1992 terwijl hij werd verketterd door de kerk. Het is handig als je de steun van de kerk hebt, maar noodzakelijk is het niet.''

Tonen de grote anti-Estrada-demonstraties van kerk en oppositie niet aan dat de dagen van de president zijn geteld?

,,Nee, het zijn juist de pro-Estrada-demonstraties die duidelijk maken waar zijn kracht ligt en dat zijn dagen nog lang niet zijn geteld. Afgelopen zondag kreeg de president een miljoen mensen op de been om voor hem te bidden. Dat is tien keer zoveel als bij de grootste anti-Estrada-demonstratie. Estrada heeft het geld en de organisatie om een miljoen mensen te vervoeren, te voeden en waarschijnlijk ook flink te betalen. Hij kan het met zijn fondsen veel langer uithouden dan de oppositie die het geld mist om lang op Estrada in te beuken. Vandaar dat ze, met de steeds zwakkere economie als argument, zeggen dat de president onmiddellijk moet vertrekken. Maar vergeet niet dat Estrada genoeg geld heeft om de beste advocaten in te huren die het proces in de Senaat eindeloos kunnen rekken en er misschien wel voor kunnen zorgen dat hij wordt vrijgesproken.''

Heeft Estrada nog wel medestanders?

,,Cruciaal is dat hij leger en politie achter zich weet. Sterker nog: ze zijn gek op die man. Dat komt doordat Estrada het leger carte blanche heeft gegeven bij het bestrijden van moslimseparatisten in het zuiden van de Filipijnen. Verder krijgt de president steun van Chinezen die in de Filipijnen de drijvende krachten achter de economie zijn. Veel van deze Chinese zakenlui zijn Estrada's beste vrienden. Ze hebben meebetaald aan zijn verkiezingscampagne en gaan er vanuit dat ze voorlopig voorkeursbehandelingen en staatsopdrachten blijven krijgen.

,,En Estrada kan altijd, hoe onverantwoord hij zich ook gedraagt, rekenen op de steun van 20 tot 30 procent van het Filipijnse electoraat. Dat zijn de allerarmste Filipijnen die zichzelf herkennen in de president, van wie ze ten onrechte denken dat hij van arme komaf is. Ze kennen Estrada (die vroeger acteur was, red.) al tientallen jaren door zijn films waarin hij altijd dezelfde rol speelde van een soort Robin Hood die het uiteindelijk altijd van een overmacht won.''

Lukt hem dat ook als president?

,,Hoewel veel van zijn bondgenoten zijn overgelopen, heeft Estrada zijn kabinet nog grotendeels bij elkaar weten te houden. Dat is onder de omstandigheden bijzonder knap.''