Prachtige komedie vol pijn en absurditeit

Kinderen ontluiken en maken hun ouders radeloos. Dochter Olga wordt hitsig, oefent op broertje en neemt een vriend met een motor. Olga ergert zich dood aan haar ouders die haar lief, maar tevergeefs proberen te benaderen. Zo gaat het al eeuwen, zo gaat het in het toneelstuk Brandbakkes (Feuergesicht)van de jonge Duitse schrijver Marius von Mayenburg. In Duitsland was het een hit, hier maakt het Belgische Toneelhuis er een prachtige en pijnlijke komedie van.

Pubers zonderen zich af en lopen uiteindelijk weg. Zo hoort het te gaan. Maar in Brandbakkes gaat het kleine broertje Kurt dwarsliggen. Hij wil geen man worden. Hij wil niet de buitenwereld in. Hij wil dat alles blijft zoals het is. Hij wil vrij zijn, maar hij weet dat vrijheid het beste gedijt in een beschermde omgeving. Dus jaagt hij de vrijer van zijn zuster het huis uit, begint met brandbommen de omgeving plat te branden, en sluit uiteindelijk het hele huis af. Niemand eruit, niemand erin. Met militant terrorisme tracht hij het gezin bijeen te houden. Zijn zuster weet hij in ieder geval aan zich te binden met het opwindende brandstichten.

De atmosfeer is verstikkend. Door de incest, de brandbommen en het geweld zou Brandbakkes makkelijk loodzwaar kunnen worden. Maar regisseur Tom van Dijck maakt er een droge, licht absurde komedie van. Zijn gezinnetje woont in een grijs, kaal decor, onder fel licht. De kleding is duf met als enige frivoliteit de vuurrode voetbalkousen van de dochter. Op twee glazen deuren worden videobeelden geprojecteerd van Kurt, die zijn brandbommen brouwt.

De acteurs spelen opvallend nuchter en bereiken zo een komisch effect. Lucas van den Eynde is de afwezige vader, Els Dottermans de bezorgde moeder. Alice Reys speelt de geërgerde, wulpse dochter, Jan Bijvoet is de even onschuldige als gevaarlijke Kurt. Samen maken ze twee mooie paartjes. De ouders zijn ontroerend in hun pogingen de kinderen te bereiken. Zelfs de incest tussen dochter en zoon heeft iets lieflijks. Door de vanzelfsprekende toon weten regisseur en spelers de plotse versnelling van smeulend omgenoegen naar uitslaande brand aannemelijk te maken en is het eenvoudig om mee te leven met – en te lachen om dit verstikkende gezin.

Voorstelling: Brandbakkes door Het Toneelhuis. Tekst: Marius von Mayenburg. Regie: Tom van Dyck. Gezien: 15/11 De Brakke Grond Amsterdam. Aldaar t/m 18/11. Inl. (020) 626 68 66. 21/11 Rotterdamse Schouwburg. Inl. (010) 411 81 10

www.toneelhuis.be.