Een bronzen hand schudden met de dood

Het Noord-Brabantse uitvaartbedrijf Van der Stappen maakt sinds een jaar op bestelling afdrukken van handen. Op ware grootte, voor de achterblijvers. Na het overlijden wordt van de hand een mal gemaakt, waarin kunststof gegoten wordt. Het model kan er anders uitzien dan de lvende hand, want ,,als iemand kanker heeft, teert hij helemaal uit'', zegt hoofd uitvaartverzorging Hans Raaijmakers. ,,En na de dood zwelt de hand ook een beetje op.'' Het model wordt voorzien van een laagje brons. Het metaal warmt snel op, wat prettig aanvoelt bij het vasthouden.

Marianne Verhoeven-Van Weert heeft twee van die handen thuis staan. Zij verloor haar man begin september, nadat hij in een zelfgemaakt vliegtuigje bij Baarle-Nassau neerstortte. De handen liggen op een glasplaat waarin zij de afbeelding van een vliegtuigje liet graveren.

,,Toen zijn handen hier naar huis gebracht werden, deed het heel veel pijn. Ik merkte daardoor weer hoeveel ik hem miste. Ik ken die handen al 35 jaar. Van rimpeltjes tot nagels. Ik pak zijn handen elke dag even vast, en denk dan aan Jan. Maar niet iedereen vindt het prettig ze te zien. Daarom heb ik ze maar op mijn slaapkamer gezet.''

,,Mensen hebben er behoefte aan'', zegt hoofd uitvaartverzorging Hans Raaijmakers. ,,Hoeveel mensen ik al niet gesproken heb die achteraf betreurden niets tastbaars meer te hebben van hun geliefde.'' Volgens Raaijmakers liet tien jaar geleden nog tachtig procent van de achterblijvers de as verstrooien, en nam maar twintig procent de as in een urn mee naar huis. Nu is de verhouding omgekeerd. ,,Vroeger liepen de mensen maar wat te dwalen over het strooiveld, op zoek naar iets van hun geliefde. Nu hoeft dat niet meer.''

Raaijmakers begon een jaar geleden met dit `product' – zoals hij het zelf noemt – en hij heeft nu al meer dan honderd afdrukken van handen verkocht. Het bedrijf waarbij hij werkt verzorgt zo'n 1100 uitvaarten per jaar. Andere uitvaartondernemingen leren bij hem binnenkort ook afdrukken te maken. De afwerking blijft wel in handen van Van der Stappen, evenals het `geheime' recept waarmee het model gemaakt wordt.

Maar er is meer mogelijk met de afdrukken: in de hand kan een cilinder worden aangebracht waarin de as van de overledene kan worden bewaard. Ook kan een geliefd kledingstuk aan de hand verbonden worden, waardoor de afdruk meer op een halve arm dan op een afgehakte hand lijkt.

Raaijmakers krijgt niet alleen verzoeken om handafdrukken. Ook afdrukken van babyvoetjes en kinderhoofdjes worden steeds populairder. Alleen al voor die hoofdjes kreeg Raaijmakers deze maand drie verzoeken. ,,Ik waarschuw ouders dan wel dat ze een deel van hun kind weer thuis krijgen. Loslaten is ook belangrijk.''

De markt voor een herinnering na de dood neemt toe, stelt Raaijmakers vast. ,,Dat komt door de individualisering van de maatschappij. Na een tijdje rouwen krijgt de achterblijver geen aanloop meer. Voor de omgeving is het dan wel goed geweest, en alleen rouwen is het enige wat rest. Juist op die momenten is een tastbare herinnering belangrijk.''

Dat het morbide zou zijn, of luguber, heeft Raaijmakers veel gehoord. ,,Mensen moesten eraan wennen, het was nieuw. Maar het blijkt dat ze iets nodig hebben na een overlijden. En daarbij: deze branche verandert. Het hoeft niet allemaal meer zwart-grijs te zijn. De tijd van begrafenissen en crematies met een zwart pak en een uitgestreken gezicht is voorbij.''

Een hand kost 495 gulden, met mouw erbij 520 gulden, en een gezichtsafdruk staat al voor 1500 gulden op de schouw of het bijzettafeltje.

Het bedrijf won in oktober de Funeral Award van Belgische uitvaartondernemingen voor het meest innovatieve product. En de pastoor in Geldrop meldde het goede nieuws over die prijs vanaf de kansel.