Varkens

Dat Robert Long eigenlijk Jan Leverman heet, heb ik nooit geweten. Het bleek uit de dagvaarding voor het kort geding dat gisteren in Amsterdam door LTO Nederland (Land- en Tuinbouworganisatie) tegen hem en de Stichting Varkens in Nood werd aangespannen. Long had als `ambassadeur' van die stichting varkenshouderijen met concentratiekampen en varkenshouders met kampbeulen vergeleken. LTO met haar ruim 11.000 varkenshouders eiste rehabilitatie en een verbod op zulke uitlatingen.

J.J. Voskuil, de schrijver en een van de oprichters van Varkens in Nood, was er ook. Hij hield zich zoveel mogelijk op de achtergrond, al is dat niet meer zo gemakkelijk voor hem. Toen de rechter de betrokkenen om hun naam vroeg, zei hij bij Voskuil uit zichzelf: ,,En u bent meneer Voskuil.'' Voskuil nam solidair naast Long en zijn advocaat plaats in de rechtszaal, maar verdween snel toen de zitting achter de rug was en Long zich, niet met tegenzin, liet bestormen door de media.

Tijdens de lange betogen van de advocaten had je als toeschouwer ruimschoots de gelegenheid om de argumenten op je te laten inwerken. Ik deed mijn best.

Hoe een mens verscheurd kan worden. Tijdens het betoog van de LTO-advocaat dacht ik: ja, ik begrijp jullie kwaadheid. ,,Beide vergelijkingen gaan mank'', zei die advocaat. ,,De concentratiekampen waren ingericht om mensen te vernietigen als doel op zichzelf. De vernietiging vond in de kampen zelf plaats. Op de varkenshouderijbedrijven worden varkens gefokt c.q. gemest voor nota bene menselijke consumptie. De varkens worden niet op de bedrijven geslacht, maar daartoe afgevoerd naar speciale slachterijen (...) Op de bedrijven worden de varkens zorgvuldig gevoed, terwijl daarvan in de concentratiekampen juist geen sprake was.''

Dat klopte allemaal, maar toch voelde ik mijn begrip voor de varkensboeren langzaam slinken naarmate het betoog van de advocaat van Varkens in Nood vorderde. Hij overhandigde een setje foto's aan de rechter en beschreef ze voor ons. ,,Zeugen in een soort keurslijf van stalen buizen (...) die moeten zogen in zo'n keurslijf; lange dubbele rijen varkens tussen stalen hekken waar ze praktisch geen stap kunnen verzetten en (...) met de billen tegen elkaar geparkeerd staan; compartimenten stampvol biggen; dat alles in het duister.''

En over de castratie van biggen door de varkenshouders: ,,Dat gebeurt zonder verdoving, want die mag alleen door een dierenarts worden toegediend. (...) Een en ander gaat met erbarmelijk gegil gepaard. Dat horen ook varkenshouders niet graag. Zij dragen daarom gehoorbeschermers.''

Moeilijke beslissing voor de rechter. Als hij de woorden van Long alleen op hun letterlijke betekenis beoordeelt, zal hij ze onaanvaardbaar vinden. Maar misschien wil hij ze als een toelaatbare metafoor beschouwen voor het lijden van de varkens. Dat laatste hoop ik, al zal mijn schuldige geweten van hypocriete karbonaadjesvreter daar zeker mee te maken hebben.