Het mes van tafel

Winnen bij Mens Erger Je Niet is leuk. Winnen bij Monopoly is de enige manier om het spel draaglijk te houden. Maar winnen bij Trivial Pursuit is noodzaak. Althans, als je Trivial Pursuit serieus neemt. Dan wordt het spel de ultieme test: van verheven kwaliteiten als wereldkennis, inzicht en IQ. Trivial Pursuit is de enige IQ-test die je kunt verliezen, met alle vervelende gevolgen van dien...

Het mes kan van tafel, deze winter. Het bordspel waar spelers vragen in zes categorieën moeten beantwoorden, is grondig herzien. De meest ingrijpende verandering is het verdwijnen van de witte vakjes waar je, als je daar op terechtkwam, nog een keer mocht gooien. Het eindeloze gehops van wit naar wit naar wit tot je bij een scorevak komt, waar je een taartpuntje krijgt als je een vraag goed beantwoordt, is nu voorbij. De witte vakjes zijn vervangen door zes `springplankvakken'. Wie hierop komt, mag meteen door naar het scorevak van die kleur. Dit heeft twee voordelen: de nadruk ligt meer op het beantwoorden van vragen dan op dobbelen en het spel wordt dynamischer. De oude tactiek van de scorevakken in één looprichting afgaan (verreweg de efficiëntste methode) werkt nu niet meer, want je kunt in één worp aan de andere kant van het bord belanden.

Niet alleen de spelregels, ook de vragen zijn herzien, zij het dat de categoriëen – blauw bijvoorbeeld is aardrijkskunde, bruin kunst & literatuur – zijn gehandhaafd. Opvallend veel vragen zijn meerkeuze: `betaalt de IJslander, de Italiaan of de Laplander met ƒ20 het minst van heel Europa voor de kapper?' `Worden er jaarlijks in de wereld 5, 10 of 25 oorlogen uitgevochten?' Echt voldoening geeft het niet, deze vragen goed beantwoorden. Soms worden de antwoorden simpelweg voorgezegd: `welke Winnie droeg zorg voor...', (Sorgdrager) `wie ratelt maar door op zijn seminars...' (Ratelband) of `Wie is de leeuw die geen wolf is, die geen Peter maar Paul heet, en die de verteller in Peter en de Wolf is?' Je hoeft niets van de man te weten om te snappen dat hier Paul de Leeuw bedoeld wordt. Hierdoor is de nieuwe versie van Trivial Pursuit geschikter voor het hele gezin dan de oude. Je kunt nu winnen met goed gokken, gekke weetjes en een flinke dosis geluk. En je steekt er ook nog iets van op, in plaats van geconfronteerd te worden met feiten die veertigers helder voor de geest staan, maar waar jongeren vaak nog nooit van gehoord hebben.

Wanneer je echter op zoek bent naar cognitieve uitdagingen, kun je beter een oudere versie spelen, eventueel in een team om de moeilijke vragen te verdelen. Dat lijkt me een gelukkigere oplossing dan de vragen integraal te vereenvoudigen. Wie weinig voelt voor samenwerken, kan wel voor deze educatieve editie kiezen, onder het motto `je bent nooit te oud om te leren, maar soms wel te jong om te weten'.

    • Vera Spaans