`Ik moet me altijd en overal bewijzen'

Deze zomer werd Jerrel Hasselbaink nog te licht bevonden om met het Nederlands elftal deel te nemen aan het EK. Waarschijnlijk keert de immer scorende spits voor het oefenduel met Spanje terug in Oranje.

De afgelopen vijf jaar maakte Jerrel Floyd Hasselbaink als topschutter furore in de zware competities van Portugal, Engeland en Spanje. Desondanks is zijn optreden in het Nederlands elftal beperkt gebleven tot acht wedstrijden. De concurrentie speelde hem steeds parten. Zelden was een speler zo teleurgesteld en verrast toen hij deze zomer in het trainingskamp in Nyon van bondscoach Rijkaard vernam dat hij niet behoorde tot de EK-selectie.

Diep ongelukkig keerde Hasselbaink naar huis. Enkele dagen later kreeg hij een feestelijk onthaal bij Chelsea, dat hem voor 53 miljoen gulden had overgenomen van Atlético Madrid. Dat schrille contrast was typerend voor het grillige verloop van zijn voetballoopbaan.

Zittend voor de dug-out van het stadion van Betis Sevilla wilde Hasselbaink gisteren weinig kwijt over de deceptie van afgelopen zomer. ,,Hier had ik absoluut geen rekening mee gehouden. Vooral omdat Van Nistelrooij geblesseerd was, was ik overtuigd van mijn deelname aan het EK. Ik heb nog een gesprek gehad met Rijkaard. Er is het een ander gezegd dat tussen ons blijft. Het is nu voorbij. Ik heb veel respect voor wat Rijkaard heeft bereikt'', vertelde Hasselbaink die in Portugal van een clubvoorzitter de troetelnaam `Jimmy' kreeg.

In de Engelse competitie pakte Hasselbaink dit seizoen de draad weer op. Voor zijn huidige club Chelsea heeft hij al weer tien doelpunten in dertien duels gemaakt. Net als eerder in Engeland bij Leeds United, maar ook in Portugal (Campomaiorense, Boavista) en Spanje (Atletico Madrid) scoorde hij aan de lopende band. Hij blijkt een fenomeen dat overal en altijd treffers produceert. Maar de bondscoaches Hiddink, Rijkaard en tot voor kort Van Gaal vonden zijn killersinstinct in de wedstrijd niet voldoende voor een vaste plaats in Oranje. Hasselbaink is ook geen balvirtuoos zoals Kluivert. Vanuit de diepte aangespeeld, heeft hij het talent om van afstand genadeloos uit te halen. Zijn kanonskogels zijn voor een keeper moeilijk te pareren.

Nog maar enkele weken geleden leek Van Gaal niet van zins Hasselbaink in zijn keurkorps op te nemen. In een systeem met drie spitsen gaf hij de voorkeur aan Vennegoor of Hesselink als stand-in voor Kluivert. Hij wilde Hasselbaink pas selecteren als hij zou overschakelen op een andere tactiek. De blessures van Ronald de Boer, Zenden en Overmars noopten hem om in het duel met Spanje iets anders te doen.

Zo zijn de kansen gekeerd voor Hasselbaink. Hij zal vanavond zeker spelen als hij niet wordt gehinderd door een liesblessure. En dan moet hij een soort herexamen afleggen. In eerdere interlands bleek de 28-jarige in Paramaribo geboren spits soms moeite te hebben met het snelle positiespel van Oranje. Maar hij heeft ook nooit een kans gekregen een vaste plaats te verwerven in het Nederlands elftal. ,,In Spanje en Engeland kunnen ze niet begrijpen dat ik er nooit bij zit'', beweert Hasselbaink. ,,Ik moet me overal altijd bewijzen. In Nederland omdat ik nooit in de eredivisie heb gespeeld. Laat staan bij Feyenoord, Ajax of PSV. En in andere competities omdat ik een buitenlander ben.''

Hoewel hij nu een van de rijkste Nederlandse voetballers mag worden genoemd – bij Atlético Madrid incasseerde hij al 140.000 gulden per week – heeft Hasselbaink altijd moeten knokken om zich staande te houden. Zijn moeder voedde hem op met weinig financiële middelen. Als jongetje mocht hij eigenlijk van haar niet voetballen omdat hem in Suriname een auto-ongeluk was overkomen. Pas na een operatie aan zijn been begon hij te voetballen bij GVO in Krommenie.

Zijn loopbaan als voetbalprof begon bij Telstar en AZ in de eerste divisie. Toen AZ zijn contract niet wilde verlengen kon hij bij FC Zwolle een verbintenis tekenen. Die club wilde dat hij verhuisde vanuit de Zaanstreek. Uiteindelijk was hij daartoe bereid maar hij vond wel dat daar iets tegenover moest staan. De transfer ketste vervolgens af op een bedrag van 250 gulden per maand.

In het seizoen `93/'94 nam Hasselbaink een sabbatical. En het jaar erna kwam hij in actie voor de amateur tweedeklasser Neerlandia. Tot spelersmakelaar Humphry Nijman hem wist onder te brengen in Portugal. Toen begon de wonderlijke carrière van Hasselbaink pas echt. ,,In Portugal leer je om te winnen. Vooral als je laag staat op de ranglijst. Het resultaat is dan het belangrijkste. Ik vind het geen probleem om slecht te spelen en toch te winnen. Hoewel ik weet dat je in Nederland mooi moet voetballen en toch goede resultaten moet halen.''

Van Gaal kan een no-nonsense voetballer nu goed gebruiken. De drang van Hasselbaink om te overleven kan als voorbeeld dienen voor veel internationals die door hun clubprestaties even in een dal zitten. Vorig seizoen werd hij een van de Spaanse topscorers in een ploeg die degradeerde (Atlético Madrid), nu bewijst hij bij Chelsea weer zijn waarde. ,,Denk niet dat het allemaal vanzelf gaat. Ik moet me steeds weer aanpassen en dat is best wel moeilijk.''