Zelfdoding

In het artikel `Vonnis zelfdoding overschrijdt geen belangrijke grens' (NRC Handelsblad, 31 oktober) stelt B.E. Chabot dat het vonnis van de Haarlemse rechtbank geen belangrijke grens overschrijdt en nauw aansluit op de bestaande jurisprudentie van de Hoge Raad. Chabot beroept zich op een uitspraak van de Hoge Raad die overwoog dat `de oorzaak van het lijden niet afdoet aan de mate waarin dat lijden wordt ervaren'. De Hoge Raad heeft echter ook een andere uitspraak gedaan. Zo stelt hij dat bij beoordeling van de noodsituatie als onderdeel van de zogenoemde medische rechtvaardiging, de arts heeft te handelen naar heersend wetenschappelijk verantwoord medisch inzicht en overeenkomstig in de medische ethiek geldende normen.

Bij de beoordeling van het arrest is van belang hoe deze twee uitspraken zich tot elkaar verhouden. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat ze min of meer in strijd zijn met elkaar. Hoe kan een rechter immers de handelwijze van de arts beoordelen volgens wetenschappelijk verantwoord medisch inzicht terwijl er volgens de artsen-getuige geen somatische en psychiatrische stoornis aanwezig is, en tegelijkertijd stellen dat het lijden niet afdoet aan de mate waarin dat lijden wordt ervaren.

Gelukkig heeft het openbaar ministerie nu besloten in hoger beroep te gaan, zo nodig tot de Hoge Raad. Deze zal genoodzaakt zijn zijn eerder gedane uitspraken en de begrippen noodsituatie, overmacht, conflict van plichten en medische rechtvaardiging nader te expliciteren.

Tot nu toe is de medisch-inhoudelijke grondslag van euthanasie (nog steeds) volstrekt onvoldoende onderbouwd.

Kern van het euthanasiedebat behoort de beantwoording van de vraag te zijn: is euthanasie in beginsel een medische handeling of niet? Deze vraag moet door alle geledingen van de maatschappij worden beantwoord en niet alleen door artsen.

Zolang deze vraag niet fundamenteel is beantwoord, zijn de daaraan gerelateerde begrippen zoals noodsituatie, overmacht, conflict van plichten en medische rechtvaardiging op drijfzand gebaseerd.

    • Vice-Voorzitter Nederlands Artsenverbond
    • Steven Matthijsen
    • Voorzitter Werkgroep Oordeelsvorming Euthanasie