Waterworld

Het boek was beter, ben je geneigd te denken na het zien van Waterworld. Alleen, er ís geen boek. Waterworld is een sciencefictionverhaal naar een origineel scenario. Het gaat over het overleven na de zondvloed, in dit geval na het smelten van het poolijs. Het gegeven wordt in de titelscène van de film aardig in beeld gebracht door het logo van de filmmaatschappij – een wereldbol – te gebruiken voor een animatie van het smelten van het ijs, zonder dat de toeschouwer dat direct doorheeft.

Waarom is het niet-bestaande boek beter? In Waterworld zitten voor een actiefilm ongebruikelijk veel aardige ideeën, maar het gebrek aan werkelijke spanning doet de film uiteindelijk mislukken. Het uitgangspunt is interessanter dan de uitwerking. Kevin Costner speelt de eenling die op een trimaran weet te overleven in een wereld die door en door verrot is. Elke vorm van beschaving verdwijnt zodra het water een paar meter stijgt. Op wankele scheepjes is het de gewetenloze strijd om het naakte bestaan.

De vertegenwoordigers van het absolute kwaad zijn de `rokers'. Onder aanvoering van Dennis Hopper jagen ze op het zwakke en weerloze. Ze beschikken over alles wat slecht is: kogels, torpedo's en jetski's. Drijvende steden met vluchtelingen in lompen heten `atollen', alle grondstoffen zijn schaars (er is geen grond om ze uit te halen), en het is ieder voor zich. Het is een ecologische en morele nachtmerrie. Tegen zoveel pessimisme is uiteraard alleen een held opgewassen, in Waterworld bijgestaan door een pleegmoeder en een kind zonder zwemdiploma.

Waterworld is een artdirectorsfilm. In plaats van de Rolex- en Ferrariglamour, die de norm is in avonturenfilms, toont de film een aangename lompenchic. De vrouwelijke hoofdrol (Jeanne Tripplehorn) is gehuld in een visnet, Dennis Hopper bedekt een uitgestoken oog met een scheve motorbril en Costner loopt in een oud windsurfpak op skischoenen. Maar na een uur heb je dat wel gezien en dan blijkt de logica van het verhaal vergezocht, soms zelfs helemaal afwezig. Misschien was het voor de makers beter geweest eerst het boek te schrijven.

Waterworld (Kevin Reynolds, 1995, VS), SBS6, 20.30-23.15u.