Ongeloof over knulligheid in PvdA

PvdA-leden mochten stoom afblazen over het tumultueuze vertrek van Van Hees als partijvoorzitter. Binnen de grootste regeringspartij overheerste verbijstering over `zoveel gebrek aan professionaliteit'.

Nee, politieke conflicten zijn niet aan de orde geweest in het gescheurde PvdA-bestuur. En zelfs inhoudelijke conflicten hebben niet gespeeld. De samenwerking tussen voorzitter Marijke van Hees en de rest van het dagelijks bestuur van de partij was gewoon onhoudbaar slecht verlopen. Niet meer en niet minder.

Ongeloof en verbijstering over ,,zoveel gebrek aan professionaliteit'' vulde gisteravond een bescheiden zaal van de Jaarbeurs in Utrecht. Het PvdA-bestuur had een `informatieve avond' uitgeschreven om het terugtreden van Van Hees, begin september, toe te lichten. Ruim honderd PvdA-kaderleden, aanwezig namens zestig van de 522 afdelingen in het land, konden nauwelijks geloven dat in de hoogste kring van hun partij op zo'n laag niveau was geopereerd. ,,Ik snap hier gewoon geen hol van'' en ,,dit kan niet waar zijn'', reageerden diverse afgevaardigden. Herhaalde malen klonk de roep om aftreden van het volledige partijbestuur, maar de vergadering was niet gerechtigd een dergelijk zwaar besluit af te dwingen.

De bijeenkomst van gisteravond was, zoals Kamerdebatten, begonnen met langdurig voorlezen. Zowel het dagelijks bestuur als Marijke van Hees had een verklaring opgesteld waarin ieder woord met zorg was gekozen. Het bestuur schetste een beeld van een voorzitter met wie gaandeweg niet meer te werken viel. ,,Chaotische vergaderingen zonder besluiten, onduidelijke prioriteiten, verkeerd gekozen momenten voor uitspraken in de media, onvoldoende zichtbaar voor de partij-afdelingen in het land, onaangename gesprekken over secundaire arbeidsvoorwaarden.'' Het is slechts een greep uit de negatieve ervaringen die het partijbestuur met Van Hees zei te hebben opgedaan.

Marijke van Hees incasseerde alle kritiek op haar functioneren eerst nogal gelaten. In haar herinnering was er sprake geweest van een dagelijks bestuur waarin ,,gebrek aan eenduidigheid'' heerste, met ,,onvoldoende acceptatie'' van haar positie als partijvoorzitter, ja zelfs met een ,,ontbrekende professionele bestuurlijke houding'' bij haar collega-bestuursleden. Pas later op de avond noemde zij het ,,ronduit grof'' dat het partijbestuur een beeld had geschetst als zou het ,,onder Van Hees een puinbak zijn geweest''. Te meten naar het applaus had de `info-avond' meer sympathisanten van Van Hees dan van het zittende partijbestuur op de been gebracht. Een overwegend grijzende achterban, van wie vooral vertegenwoordigers uit Amsterdam en uit het oosten en noorden van het land het woord namen, meende in de kwestie-Van Hees het bewijs te zien dat ,,gewone leden'' in de PvdA stelselmatig worden genegeerd door de partijtop. Het is hetzelfde sentiment dat in februari 1999 leidde tot de verkiezing van Van Hees tot voorzitter ten nadele van het randstedelijke duo Booij en Van Bruggen.

Als het vertrouwen van dit deel van de achterban moet worden teruggewonnen, dan is dat gisteravond niet gelukt door tijdelijk voorzitter Mariëtte Hamer. Een afgevaardigde uit Den Bosch noemde haar bijdrage aan de discussie ,,cynisch en badinerend''. Tot scherpe afkeuring van velen bleven Hamer en andere bestuursleden weigeren openlijk excuus te maken aan Van Hees, omdat ze onvoldoende duidelijk afstand zouden hebben genomen van berichten in Vrij Nederland over `gesjoemel' met declaraties door Van Hees. ,,Toe, zeg het nou gewoon: het spijt me'', smeekte een afgevaardigde.

Maar spijt toonde niemand van het partijbestuur.