Ondernemer klaagt over milieuregels

Ondernemers willen best schoner produceren, maar hun streven loop vast op een brij aan regels, zeggen ze. En van de consument komt nauwelijks een stimulans – die is `milieumoe'.

Paprikateler André van der Valk uit het Zuid-Hollandse Honselersdijk wil maar wat graag schoner produceren. Maar, zo zegt hij, door schier eindeloze regelgeving lukt het hem niet. Of neem G. Hoekman van Hoekman Metaal: ,,Ik ben hier gekomen om te praten over hoe schoner te produceren. Maar dat `schone' moet je maar tussen haakjes zetten.'' Ook hij vindt de milieuregels frustrerend.

En zo waren er vorige week in het Zwolse Ecodrome, waar overheid, accountants, milieuadviseurs en ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf (MKB'ers) over `schoner produceren' discussieerden, meer klagers. Steevast gold hun kritiek de onoverzichtelijke en onbegrijpelijke brij aan regels die schoner en vooral ook energiebesparend produceren juist eenvoudiger en aantrekkelijker dienen te maken.

Van de 450.000 ondernemers in het midden- en kleinbedrijf dienden er vorig jaar 17.000 een plan in bij het ministerie van Economische Zaken (EZ) om schoner te produceren. Dat zijn er niet veel, erkent Rob de Reu, projectadviseur bij Senter, het bureau dat namens EZ de aanvragen behandelt. En dat terwijl uit onderzoek van EZ blijkt dat 70 procent van de ondernemers geïnteresseerd is in schoner produceren en 50 procent zegt hier al `iets' aan te doen.

Wel constateert De Reu een stijging in het aantal aanvragen. Waren dat er in 1997 nog 10.000, zijn verwachting is dat dit jaar de teller tot dubbele hoogte oploopt.

De verklaring voor de matige concrete belangstelling onder kleine en middelgrote ondernemers is eenvoudig, meent Arie de Graaf, milieuspecialist van werkgeversorganisatie MKB-Nederland. ,,De wil is er wel, maar de MKB'er komt niet aan schoner produceren toe. Hij heeft nu veel meer problemen met de krapte op de arbeidsmarkt. Schoner produceren komt pas op de derde, vierde of nog lagere plaats.''

En de overheid maakt het de ondernemer er niet makkelijker op, stelt ook De Graaf. Hoe goed bedoeld de adviezen, subsidies en fiscaal aantrekkelijke regelingen ook zijn, het is niet genoeg. Grote vraag was in Zwolle wie de milieuregels nu toegankelijk moet maken. De overheid? Accountants en milieuadviseurs? De consument? Of toch gewoon de ondernemer zelf?

De overheid verwacht veel van het marktmechanisme. De consument wil schonere producten, is de redenering, dus maken bedrijven schonere producten. Simpel, vindt Leendert van Damme, projectleider Milieutechnologie bij EZ en voorzitter van het overheidsprogramma Schoner Produceren. Dit programma wil milieugericht werken in het midden- en kleinbedrijf stimuleren. Van Damme zegt dat de overheid niet meer kan doen dan adviseren, subsidies verstrekken en fiscale voordelen geven. Met een knipoog naar de belastingdienst zegt hij dat hij ,,het echt niet veel makkelijker kan maken.''

Kunnen accountants en milieuadviseurs dan een grotere rol spelen? De Graaf van MKB-Nederland betwijfelt het. Accountants houden zich in zijn ogen alleen bezig met het `ondertekenen van bonnetjes' en kunnen nauwelijks wijs worden uit de regels. Dat laatste geldt ook voor milieuadviseurs zelf, bleek tijdens de discussie.

De consument dan? Marktonderzoeksbureau Trendbox stelde zojuist vast dat de consument `milieumoe' is. Praatte in 1990 nog 37 procent van de Nederlandse huishoudens wel eens over `het milieu', nu is dat nog maar 10 procent. Kortom: het kan de consument niet zoveel schelen of er wel of niet schoner wordt geproduceerd. Weg dwingende hand van de consument, weg marktmechanisme.

Blijft de ondernemer over. Volgens MKB-milieuspecialist De Graaf is de oplossing simpel. Hij wijst op grote bedrijven als Akzo Nobel, die door de overheid gedwongen worden schoner te produceren. Precies wat in het midden- en kleinbedrijf ook moet gebeuren. Stel de middenstander niet voor de keus, maar dwing hem, luidt het advies van De Graaf. Maar dat zou nog meer regelgeving betekenen.

Paprikateler Van der Valk houdt het niet meer. ,,Meer regelgeving? Alsjeblieft niet. Ik verzuip er nu al in.''