Machtshonger speelt Al Gore parten

In de VS zoekt de Democratische Partij haar heil liever bij de rechter dan in democratische besluitvorming. Gore's medewerkers doen roekeloos werk voor een gevaarlijke man, vindt George F. Will.

Het tijdperk Clinton-Gore culmineert dus in een verkiezing die net zo bezoedeld is als de Blauwe Jurk van Monica Lewinsky, waarbij een koor van Democraten klaagt dat de grondwet niet het hoogste gezag behoort te zijn en de stand-in van Clinton advocaten eropuit stuurt met de stelling: ,,Het hangt er maar van af wat je onder een `stem' verstaat.''

De leugenachtigheid waarmee Al Gore voor de verkiezingen campagne voerde, is ook van toepassing op de chaos erna. Hij had als kandidaat een economische stormwind in de rug en ook nog eens een krachtige steun van de media. (Tot op de avond van de verkiezing aan toe: door nog voordat alle inwoners hadden gestemd te melden dat Florida naar Gore ging, hebben de grote tv-zenders vrijwel zeker het resultaat van de Republikeinen in Florida en in het westen geschaad.)

Toch heeft Gore waarschijnlijk verloren. Waarom? Sta eens stil bij zijn politieke ethiek, die voortvloeit uit zijn verderfelijke machtshonger.

Hij verblufte Bill Bradley in een debat in Iowa toen hij vroeg waarom Bradley bij een watersnood in Iowa tegen hulp had gestemd. Bradley had voor 4,8 miljard dollar steun gestemd en was – met de regering Clinton-Gore – alleen tegen een amendement om daar nog eens 900 miljoen dollar aan toe te voegen. Toen Gore ten onrechte beweerde dat hij naar Texas was gegaan om samen met het hoofd van de federale hulpdiensten de schade na een ramp te inspecteren, was de maat vol: zijn verzinsels werden weggehoond en hij was niet meer geloofwaardig. Hij is letterlijk ongelooflijk.

Hypocriet is ook de manier waarop hij nu na de verkiezingen opeens weer wanhopig op zoek gaat naar juridische strategieën en een rechtbank die zo vriendelijk zal zijn hem het presidentschap toe te schuiven. Gore is dé vertegenwoordiger van het hedendaagse liberalisme, dat er genoegen in schept om meer door rechtszaken dan door wetgeving zijn wil op te leggen – inzake abortus, positieve discriminatie, doodstraf, tabak, vuurwapens, etc. De Democratische Partij zoekt haar heil liever bij de rechter dan in democratische besluitvorming.

Op de verkiezingsdag wisten de Democraten heel even de regels te veranderen tijdens het spel: in Missouri vonden hun advocaten een rechtbank die zo vriendelijk was te beslissen dat in St. Louis de stembureaus drie uur langer openbleven dan de wettelijke sluitingstijd van zeven uur 's avonds. Gelukkig riep een hogere rechtbank de Democraten weer snel tot de orde en kregen de stembureaus opdracht om kwart voor acht te sluiten. In Florida willen de Democraten nu de regels ná het spel veranderen.

De Democratische Partij is verzot op slachtoffers, maar waar zijn die 19.000 kiezers in het district Palm Beach nu precies het slachtoffer van, als ook in 1996 bijna 15.000 kiezers in dat district hun stembiljet verknoeiden door twee kandidaten als president te prikken?

Het is onzinnig om te zeggen dat het `niet eerlijk' is om te doen wat de wet verlangt – onjuist ingevulde stembiljetten ongeldig te verklaren. En het is onheilspellend als Democratische kiezers zich na hun vertrek uit een stembureau waar ze om hulp of een nieuw stembiljet hadden kunnen vragen, opeens `herinneren' dat ze hun `vlinder'-stembiljet misschien wel verkeerd hebben gelezen.

Die stembiljetten hebben de ponsgaatjes in het midden en de namen van kandidaten op de `vleugels'. William Daley, leider van de campagne van Gore, zegt dat zulke stembiljetten ontoelaatbaar zijn – dat zei hij tenminste totdat Karl Rove, de hoofdstrateeg van Bush, een vlinderstembiljet uit Daley's eigen kiesdistrict Cook County liet zien. De stembiljetten in Palm Beach werden ontworpen door een Democraat en goedgekeurd in een procedure waar ook Democraten bij betrokken waren, en er zijn afbeeldingen van proefstembiljetten in kranten verschenen en aan kiezers gestuurd _ en allemaal zonder dat het voor de verkiezingen tot klachten leidde.

Kan een presidentsverkiezing ongeldig worden als er gevallen aan het licht komen waarin met deze stembiljetten ondeskundig is gekozen (de woordkunstenaars in dienst van Gore spreken van `stemmenroof')? Waarschijnlijk niet. De hoofdregel over verwarrende stembiljetten gaat ook op in Florida: verwarring over een stembiljet maakt een verkiezing niet ongeldig als de kiezer de juiste naam kan vinden wanneer hij een mate van zorgvuldigheid in acht neemt `die strookt met de ernst van de gelegenheid'. Voor verreweg de meeste kiezers in Palm Beach was dat geen probleem. Het hooggerechtshof van Florida heeft zich in eerdere uitspraken bij deze regel aangesloten en tenzij het nu anders oordeelt, zijn de claims van de `verwarde kiezer' zonder grond.

Op 17 november zullen ook de stembiljetten die in Florida per post zijn ontvangen – waaronder veel van merendeels Republikeinse militairen – geteld zijn en zal de overwinning van Bush daar waarschijnlijk beklonken zijn. Dankzij de miljoenen tot nu toe ongetelde stemmen die in Californië en elders per post zijn ontvangen zal Bush dan ook misschien wel in totaal de meeste stemmen hebben behaald. Toch zullen Gore's mensen wel alles in het werk blijven stellen om de verkiezing onwettig te verklaren. Hun optreden is fnuikend voor de presidentiële aspiraties van de gevaarlijke man voor wie zij hun roekeloze werk doen.

De Democraat Jesse Jackson zou vast niet blèrend naar de slachtoffers in Florida zijn afgereisd als zijn partij daartegen was geweest. Om Gore's groezelige poging tot een staatsgreep compleet te maken is het wachten nu alleen nog op een foefje van minister van Justitie Janet Reno, wier laatste interventie in Florida bestond uit de onrechtmatige ontvoering van een zesjarige door een overvalteam. Volgens haar heeft de federale overheid geen rol in dezen, maar pas op: een beroep op de `burgerrechten' namens een beschermde minderheid of een ander voorwendsel is gauw verzonnen. Vergeet niet dat ook Reno letterlijk ongelooflijk is, en dat deze dingen doorgaan tot die mensen weg zijn.

George Will is columnist. © The Washington Post Writers Group.