`Kraaijkamp blaast me zo weg'

Jasper Boeke en Roos Ouwehand acteren dit seizoen allebei naast beroemde toneelveteranen. Boeke staat naast Johnny Kraaijkamp; Ouwehand naast Ellen Vogel. Hoe is het om in de schaduw van een oude rot te spelen?

,,Op het toneel zou John me zo kunnen wegblazen'', zegt acteur Jasper Boeke.

,,Veel mensen komen natuurlijk voor Ellen Vogel,'' zegt actrice Roos Ouwehand, ,,maar het lukt meestal wel om ze het toneelstuk in te trekken.''

Het acteurspaar Boeke en Ouwehand, onlangs getrouwd, doen dit seizoen praktisch hetzelfde werk: ze spelen allebei in een toneelstuk naast een beroemde toneelveteraan. Boeke staat naast Johnny Kraaijkamp in Op bezoek bij meneer Green. Ouwehand speelt met Ellen Vogel in Verzameld werk. Het lijkt geen gemakkelijk werk om een dienende rol te hebben. Is het moeilijk om in de schaduw van twee oude rotten te spelen?

Ouwehand: ,,Ellen is een bijzonder actrice die zonder iets te doen de aandacht naar zich toe zuigt. Ik voel dat er mensen in de zaal zitten die oprecht van haar houden. Ik denk dat Ellen de oudere toeschouwers doet denken aan een mooiere tijd, toen ze jong waren, verliefd werden en kinderen kregen. Voor mij is dat soms wel moeilijk. Voor de pers en het publiek ben ik het piepjonge kuiken-

tje naast Ellen Vogel. Terwijl ik toch al 32 jaar ben en zeven jaar bij Toneelgroep Amsterdam speel. Dat is natuurlijk niets vergeleken bij de 55 jaar die Ellen op het toneel staat, maar toch. Ik beschouw mijzelf niet als aangever, ik heb een volwaardige rol, even groot als die van Ellen.''

Boeke: ,,John kan me zo wegblazen, maar hij doet het nooit. Omdat hij collegiaal is, en omdat hij inziet dat we samen meer succes hebben. Op het podium is hij als een vis in het water. Hij heeft een bijna zichtbaar aura om zich heen waardoor iedereen naar hem moet kijken. Als een oudere acteur zegt: `zullen we een pot thee zetten', klinkt dat meteen interessant, terwijl een jongere er van alles bij moet doen. Hou maar op, dacht ik vaak tijdens de repetities, ze kijken toch niet naar me.''

Boeke en Ouwehand kennen elkaar van Toneelgroep Amsterdam (TGA). Boeke is sinds dit jaar freelancer. Zijn rol in Op bezoek bij meneer Green nam hij over van Dirk Zeelenberg. Ouwehand is door TGA een half jaar aan Joop van den Ende uitgeleend. Toen de producent aan de 78-jarige Ellen Vogel vroeg of ze, na een stilte van zeven jaar, nog één keer het podium op wilde, mocht ze zelf een tegenspeelster uitzoeken. Ouwehand: ,,Ik ben zeer vereerd. Ik heb Ellen nooit op het toneel gezien. Alleen wel eens op televisie, bij Weerzien op 3. Ze heeft een gratie, charme en beschaafdheid die tegenwoordig niet meer bestaat.''

Boeke: ,,We spelen vijf keer per week, tachtig keer in totaal, en dat is zwaar voor John. Hij moet bij aankomst in een stad eerst rusten, en in de pauze gaat hij soms liggen. Maar over het algemeen is hij verrassend sterk voor een 75-jarige. Mijn buurvrouw is even oud, en die belt twee keer per week op dat ze haar gaspenningen kwijt is.

,,Ik ben gek op John, ik voel me bevoorrecht met hem te mogen werken. Ik leer veel van hem, in feite regisseert hij mij. Op toneel geeft hij me soms gemompelde aanwijzingen en hoofdknikjes. Het belangrijkste dat hij me leert is dat je het publiek nooit kunt belazeren, je mag nooit liegen over je betrokkenheid. Hij ziet mij als aangever en leert me hoe dat moet. Ik stel een vraag, bijvoorbeeld: `hoe hebben jullie elkaar eigenlijk ontmoet?', en laat daarna een verwachtingsvolle stilte vallen, waarin hij terloops zijn grap kan plaatsten: `bij de wc's; heel romantisch.'''

,,Hij is een driftige man, echt een jongen van de Kinkerstraat. Hij kan flink schelden op de techniek als er iets misgaat. Hij houdt niet van redderen; alles moet precies kloppen. Hij is een keer pissig op mij geweest omdat hij dacht dat ik er met de pet naar gooide. Dan kan hij wel hard uit de hoek komen. Hij zei: `je speelt alsof je een gedichie op de zondagsschool voorleest.' Als het slecht gaat, is het zwijgen in de auto naar huis.''

Boeke en Ouwehand komen allebei van het gesubsidieerde toneel. Hoe is het om nu in een publieksstuk bij Joop van den Ende te spelen? Ouwehand: ,,In feite is er niet zoveel verschil. Bij Van den Ende wordt je iets beter verzorgd. Verder is er wel een verschil in speelstijl. Bij TGA moet je meedenken over de vorm, op een abstract niveau.''

Boeke: ,,Bij TGA, bijvoorbeeld in De Cid, was ik gewend om de tekst te behandelen als een muziekstuk. Ik begon met vanuit de emotie te werken, maar hoe meer ik ingespeeld raakte, hoe verder dat oorspronkelijk gevoel op de achtergrond verdween. Ik legde me steeds meer toe op het zo mooi mogelijk zeggen van de zin. Dat gebeurde deze tournee ook. Dat was de periode waarin John ontevreden over me was. Want bij dit soort toneel kun je niet op de vorm steunen. Je moet iedere avond opnieuw emoties overbrengen. Dat is ouderwets, ambachtelijk, echt toneelspelen.

,,Een groot nadeel is het eten. Ik vind het belangrijk om gezond te eten, wat al moeilijk genoeg is op tournee. Maar John laat meestal Chinees of iets anders halen, omdat hij niet ongestoord in een restaurant of café kan zitten. Iedereen springt meteen bovenop hem. Dat heb ik ook geleerd: ik moet koste wat het kost voorkomen dat ik beroemd word.''

Verzameld werk, tournee t/m 9/2. Op bezoek bij meneer Green, tournee t/m 7/1. Inl. 0900-3005000, www.musicals.nl.

    • Wilfred Takken