Beschermde egels vaakst gedood

Van alle zoogdieren komt de wettelijk beschermde egel het meest voor in tellingen van verkeersslachtoffers. Van de naar schatting 1,3 miljoen egels in Nederland wordt tussen tien en twintig procent doodgereden.

Dit stelt de ecoloog Marcel Huijser in zijn proefschrift Life on the edge, waarop hij deze week hoopt te promoveren aan Wageningen Universiteit.

Huijser verrichtte zijn onderzoek in opdracht van de Dienst Weg- en Waterbouwkunde, een denktank van Rijkswaterstaat in Delft. De dienst adviseert onder meer over de inpassing van infrastructuur ten behoeve van dieren. Jaarlijks spendeert Rijkswaterstaat tien miljoen gulden aan maatregelen voor dieren, vooral voor de aanleg van tunnels onder wegen door.

Het aantal dode egels op de Nederlandse wegen betreft jaarlijks naar schatting 113.000 tot 340.000. In gebieden vlak langs wegen leven gemiddeld dertig procent minder egels dan in vergelijkbare gebieden wat verderaf van de weg, zo blijkt uit het proefschrift van Huijser.

De meeste egels worden volgens de onderzoeker doodgereden in de paartijd. De dode egels zijn meestal volwassen mannetjes. Ze zijn extra kwetsbaar voor verkeer, omdat ze een relatief groot leefgebied hebben en 'snachts lange afstanden afleggen.

Egels kunnen niet alleen geraakt worden door autobanden, maar ook door de onderkant van een auto. Volgens het onderzoek kan 26 procent van alle personenauto's in Nederland een egel raken, doordat de auto niet hoog genoeg op de wielen staat.

Volgens Huijser zijn de massale verkeerssterfte onder egels en de mogelijke effecten op het niveau van de populatie al voldoende reden om maatregelen te nemen. Maar het is ,,onwaarschijnlijk'', stelt Huijser, dat de egel als soort verdwijnt als gevolg van de infrastructuur.

Het voortbestaan van de egel op langere termijn hangt volgens Huijser vooral af van de inrichting van het landschap. Hij pleit in het bijzonder voor diertunnels onder snelwegen die aansluiten op het omringende landschap, bijvoorbeeld passages die aansluiten op houtwallen die loodrecht op de weg staan. Nog belangrijker vindt de onderzoeker het betrekken van de wijde omgeving van de snelweg bij het tegengaan van verkeersslachtoffers.

Huijser: ,,De laatste tijd zijn er vooral in de berm van snelwegen veel wilde dieren en planten gaan leven. Als je werkelijk iets wilt doen aan de verkeerssterfte onder egels, moet je niet alleen kijken naar het gebied vlak langs de snelweg. Je zult vooral naar de gebieden in de wijdere omgeving moeten kijken. Je kunt dan op heel andere oplossingen uitkomen dan de traditionele faunapassage. Misschien moet je denken aan een kilometer breed ecoduct.''

De komende maanden zullen er overigens weinig egels worden doodgereden. De egels gaan rond dit tijdstip namelijk hun winterslaap in. Die duurt tot april.