Band produceert geluid uit alle hoeken

Van een band die zich Talking Pictures noemt, kan je een bovengemiddeld interesse in het visuele verwachten. Bandleider en gitarist Ron Samworth richtte de Canadese groep zes jaar geleden op vanuit het verlangen de stomme filmversie van Bertold Brechts Der Dreigroschen Oper uit 1931 van geluid te voorzien. Op de drie cd's die het gezelschap sindsdien maakte, zijn de geesten van filmcomponisten Nino Rota en Kurt Weill sterk vertegenwoordigd.

De Canadezen vonden in Jorrit Dijkstra de ideale scenarioschrijver voor hun vierde cd. Zij nodigden de Amsterdamse saxofonist in Vancouver uit als gastsolist en -componist. Het album Humming was het resultaat van deze samenwerking en aanleiding voor een tournee die in Rotterdam begon.

Wat meteen opvalt aan de band is de afwezigheid van solistische ambitie. Met elektrische gitaar, cello en percussie wordt een donkere, rusteloze ondergrond neergelegd waar trompet en altsaxofoon unisono of in contrapunt overheen spelen. Het voortdenderende `Barcode' en het zich al hortend en stotend naar een climax voortslepende `John S.' laten goed horen hoezeer de groep is ingesteld op hecht ensemblespel.

De set bestaat uit een veelkleurige aaneenschakeling van sferen. Melodie in de vorm van complexe lijnen vol ongebruikelijke wendingen speelt een niet onbelangrijke rol, maar wordt veelvuldig afgewisseld met amorfe soundscapes. Hierbij is het strijken niet alleen voorbehouden aan de celliste maar bewerkt ook de drummer zijn bekkens en de gitarist zijn snaren met een strijkstok. In de kurkentrekker aan geluid die zo ontstaat, is soms amper nog uit te maken waar welk geluid vandaan komt.

Het gebruik van elektronica versterkt die verwarring nog meer. Vooral Dijkstra, die een fervent experimentator is op dit gebied, ontleedt zijn saxklanken graag met behulp van een indrukwekkend arsenaal aan effectpedalen. De resulterende sonische oersoep van kwaakjes, kreetjes, bliepjes en bubbeltjes biedt soms interessante momenten, maar wil nog wel eens te lang duren. Het gepruts met knopjes lijkt dan op een te vaak afgespeeld slowmotion fragment. En dat terwijl de kracht van Talking Pictures juist ligt in de snelle montage van puntige thema's.

Concert: Talking Pictures & Jorrit Dijkstra. Gehoord: 8/11 in Dodorama, Rotterdam. Herh: 15/11 Le Caserne, Brussel; 16/11 BIMhuis, Amsterdam; 18/11 SJU, Utrecht.